Handreiking financiering palliatieve zorg 2026

In de Handreiking wordt de financiering in 4 verschillende settings beschreven (ziekenhuis, thuis, hospice en verpleeghuis & palliatieve unit). Iedere setting is hieronder in ‘tegels’ uitgewerkt. Aangevuld met tegels over de eigen betalingen van de patiënt, (opgeloste) knelpunten, een tegel met 4 bijlagen en een tegel met alle voetnoten/bronvermeldingen die in de Handreiking worden vermeld. 

Zorgaanbieders kunnen met knelpunten die ze in de praktijk ervaren, bijvoorbeeld over financiering, terecht bij het praktijkteam palliatieve zorg: E-mail: meldpunt@juisteloket.nl, Telefoon: 030 789 78 78.
U krijgt binnen drie werkdagen antwoord op uw e-mail. Spoedeisende vragen rondom palliatieve zorg worden dezelfde werkdag of uiterlijk de volgende werkdag behandeld. 

Leeswijzer

Aan de hand van het fictieve verhaal van Olivia van Veen en haar gezin⁷ beschrijft deze handreiking de financiering van palliatieve zorg in de meest gebruikelijke zorgsettingen⁸: 
•    Ziekenhuis (hoofdstuk 1), 
•    Thuis (hoofdstuk 2), 
•    Hospice (hoofdstuk 3), 
•    Verpleeghuis & Palliatieve Unit (hoofdstuk 4). 
De hoofdstukvolgorde sluit aan op het ziekteproces van een patiënt, van ziektegerichte palliatie naar symptoomgerichte palliatie, en begint daarom met het ziekenhuis. Elk hoofdstuk start met een vervolg op bovenstaande casus, passend bij de zorgsetting. Daarna wordt, voor de beroepsgroepen waarbij de meeste knelpunten werden gesignaleerd⁹, beschreven hoe de palliatieve zorg in 2026 wordt gefinancierd. Tot slot zijn ook eigen betalingen van patiënten beschreven (hoofdstuk 5) en een overzicht van ervaren knelpunten in de bekostiging (hoofdstuk 6). Aansluitend is een overzicht opgenomen van knelpunten die de afgelopen jaren zijn opgepakt en opgelost (hoofdstuk 7). 

De hoofdstukken kunnen onafhankelijk van elkaar worden gelezen. Vanuit de inhoudsopgave navigeert u naar het onderdeel van uw interesse. Wanneer u alle hoofdstukken opeenvolgend leest, houdt u er dan rekening mee dat in elk hoofdstuk de casus vanuit bovenstaand startpunt wordt uitgewerkt. U leest dus geen chronologisch verhaal, maar vier verschillende scenario’s die Oliva zou kunnen afleggen.

In de Zorgverzekeringswet (Zvw) spreekt men over patiënten, waar men in de Wet langdurige zorg (Wlz) spreekt over cliënten. Deze handreiking gaat over zorg voor palliatieve patiënten. Daarom is ervoor gekozen om in alle gevallen over patiënten te spreken. Daar waar 'patiënt' staat, kan voor de Wlz ook 'cliënt' worden gelezen. 

In de financiering wordt een onderscheid gemaakt tussen palliatieve terminale zorg (PTZ) en palliatieve zorg. In het Besluit langdurige zorg wordt PTZ omschreven als: ‘Zorg die betrekking heeft op de levensfase waarin de levensverwachting van de verzekerde naar het oordeel van de behandelend arts korter is dan drie maanden¹⁰. Deze handreiking gaat over financiering van palliatieve zorg zoals beschreven in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland (IKNL/Palliactief, 2017)¹¹ en het addendum hierop voor de kinderpalliatieve zorg en beperkt zich daarin niet tot de laatste drie maanden van het leven.

Nieuwe ontwikkelingen en wijzigingen in de handreiking voor 2026 zijn in de tekst met een  aangegeven. Specifieke informatie over kinderpalliatieve zorg is met een  aangeduid.