Interdisciplinaire zorg

Wat is interdisciplinaire samenwerking?

Interdisciplinaire zorg betekent dat professionals van meerdere disciplines in de palliatieve fase interdisciplinair samenwerken. Zij formuleren samen met de patiënt en naasten een gezamenlijk doel. Ook hanteren ze een gemeenschappelijke taal die voor alle betrokkenen toegankelijk en begrijpelijk is. Betrokken professionals zien elkaars kwaliteiten en perspectieven als aanvullend en waardevol, en benutten die om het gezamenlijke doel te bereiken. Zij leveren daarbij als het ware een deel van hun eigen autonomie in. Zo kunnen zij de patiënt en diens zorgvragen multidimensioneel benaderen. 

Interdisciplinaire samenwerking gaat verder dan multidisciplinaire samenwerking: daarbij werkt elke discipline parallel vanuit het eigen perspectief en de eigen doelstellingen, zonder de eigen autonomie in te leveren. 

Wie is betrokken bij interdisciplinaire samenwerking?  

In nauwe samenwerking met de patiënt en naasten wordt een persoonlijk en dynamisch team van zorgprofessionals, professionals in het sociaal domein en vrijwilligers gevormd dat op ieder moment beschikbaar is. Dit team werkt op basis van het proactief zorgplan, met de centrale zorgverlener als verbindende schakel.  

Wie de centrale zorgverlener en de hoofdbehandelaar zijn en hoe hun taken zijn verdeeld, lees je op de themapagina Coördinatie en continuïteit. 

Samenwerking met het sociaal domein  

Naast de samenwerking tussen zorgprofessionals onderling, is ook samenwerking met het sociaal domein belangrijk. Professionals in het sociaal domein kunnen vooral bijdragen op sociaal gebied en bij zingeving. Denk aan ondersteuning bij praktische zaken zoals wonen, financiën of vervoer, maar ook aan het versterken van informele netwerken, mantelzorgondersteuning en het bieden van aandacht voor zingeving en betekenis.  

Onderzoek (het SPACE-onderzoek, uitgevoerd door Agora en Radboudumc) laat zien dat betere verbinding tussen palliatieve zorg en het sociaal domein de kwaliteit van leven van patiënten en naasten versterkt en bijdraagt aan de toekomstbestendigheid van palliatieve zorg.  

Als professional kun je hieraan bijdragen door:  

• sociale, zingevings- en spirituele vragen van patiënten en naasten actief te signaleren en te bespreken; 
• te weten wie in jouw regio aanspreekpunt is binnen het sociaal domein (bijvoorbeeld gemeente, welzijnsorganisatie of een centrum voor levensvragen); 
• samen te werken met vrijwilligersorganisaties en lokale netwerken; 
• het informele netwerk van familie, vrienden en buren te versterken en benutten.  

Een concreet voorbeeld van interdisciplinaire samenwerking in de eerste lijn is een PaTz-groep. Meer hierover lees je op de themapagina Netwerken. 

De infographic Sociale benadering palliatieve ondersteuning en zorg: met wie kan ik lokaal samenwerken?  laat zien met welke professionals en vrijwilligers er op fysiek, psychisch, sociaal en zingeving/spiritueel gebied kan worden samengewerkt bij palliatieve zorg en ondersteuning.  

Naar boven

 

Waarom is interdisciplinaire zorg belangrijk?

Interdisciplinaire zorg is belangrijk omdat professionals van verschillende disciplines samenwerken om de patiënt zo goed mogelijk te helpen. Ze bundelen hun kennis en werken vanuit een gezamenlijk plan, afgestemd op de waarden, wensen en behoeften van de patiënt. Dit zorgt ervoor dat de zorg optimaal aansluit bij wat de patiënt en naasten belangrijk vinden op fysiek, psychisch, sociaal en zingeving/spiritueel gebied.  

Betrokkenheid van (wisselende) zorgprofessionals, professionals uit het sociaal domein, mantelzorgers en vrijwilligers wordt voortdurend geactualiseerd in het proactief zorgplan. Daarbij worden ook hun taken en verantwoordelijkheden vastgelegd,

Naar boven

Aan de slag!

• Overleg als team van betrokken professionals op vaste momenten en zo nodig ad hoc om het welzijn van de patiënt en de zorg te evalueren. Neem hierin de input van de patiënt en naasten mee.   
• Leg afspraken vast in het proactief zorgplan van de patiënt en stel dit zo nodig bij. Houd hierin ook bij wie er betrokken zijn en wat ieders taken en verantwoordelijkheden zijn.   
• Werk volgens de methodiek Palliatief redeneren. Je past deze methode toe voor analyse, en zorgvuldige beoordeling en behandeling van problemen van fysieke, psychische, sociale en zingeving/spirituele aard. Palliatief redeneren bevordert communicatie en samenwerking tussen zorgprofessionals.    
• Loop je tegen complexe casuïstiek aan die je kennis of ervaring overstijgt? Vraag dan tijdig consultatie aan, bijvoorbeeld intercollegiaal, bij het Palliatief Team in het ziekenhuis of via de landelijke telefonische consultatiedienst palliatieve zorg (088-6051444).  
• Gebruik hulpmiddelen die de samenwerking inzichtelijk maken. De infographic Sociale benadering palliatieve ondersteuning en zorg: met wie kan ik lokaal samenwerken? kan je helpen om overzicht te krijgen van de disciplines en organisaties met wie je op fysiek, psychisch, sociaal en zingeving/spiritueel gebied kunt samenwerken.  
• Vertel de patiënt en naasten dat er voor hen informatie te vinden is op Overpalliatievezorg, bijvoorbeeld over welke professionals er voor hen zijn.  
• Bespreek in een patiëntbespreking een casus met problemen op meerdere dimensies tegelijk: welke disciplines had je er eerder bij kunnen betrekken? 

Naar boven

 

Meer weten over interdisciplinaire zorg?

Naar boven