Herziene richtlijn ‘Verminderde eetlust en gewichtsverlies in de palliatieve fase’ gepubliceerd

De herziene multidisciplinaire richtlijn Verminderde eetlust en gewichtsverlies in de palliatieve fase is op 18 juni officieel gepubliceerd. In deze herziene richtlijn staat het tijdig bespreken van verminderde eetlust en gewichtsverlies centraal en het samen met de patiënt en naasten bepalen van haalbare en zinvolle doelen. Daarbij is aandacht voor comfort, het perspectief van patiënt en naasten en de (on)zin van (bij)voeding. Het biedt duidelijke, praktische antwoorden op herkenbare problemen, zodat zorgverleners gerichter de best mogelijke palliatieve zorg kunnen bieden.

Verminderde eetlust (anorexie) en gewichtsverlies in de palliatieve fase hebben vaak meerdere oorzaken. Mensen eten minder, maar de stofwisseling kan ook veranderen door ziekte. Het lichaam kan daardoor voeding minder goed gebruiken, en dat kan grote invloed hebben op de conditie en kwaliteit van leven van patiënten. De richtlijn beschrijft hoe zorgverleners deze klachten kunnen herkennen, uitleggen en behandelen, met aandacht voor diagnostiek, voorlichting en het bepalen van doelen en passende interventies in de laatste levensfase.

De herziening is gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten, praktijkervaringen van zorgprofessionals, patiënten en naasten, en de resultaten van een knelpuntenenquête. De richtlijn is ontwikkeld volgens een wetenschappelijke methode en sluit daardoor goed aan op de dagelijkse praktijk.

Wat is er gewijzigd? 

De richtlijn is op een aantal wezenlijke punten aangepast ten opzichte van de vorige versie uit 2013:

• De richtlijn is herzien in opbouw en format, passend bij recente richtlijnen palliatieve zorg.
• De GLIM‑criteria zijn geïntroduceerd voor het vaststellen van ondervoeding.
• Er wordt een advies gegeven over screening op ondervoeding bij patiënten in de palliatieve fase. 
• Er is veel meer aandacht en onderbouwing voor bewegingsinterventies bij patiënten met kanker en COPD in de palliatieve fase.
• Nieuwe (consensus‑based) modules zijn toegevoegd over voorlichting, psychosociale zorg en organisatie van zorg.
• Het literatuuronderzoek naar voedingsinterventies is geactualiseerd. Aan de hand hiervan zijn de aanbevelingen aangepast.

• Er is een systematisch literatuuronderzoek verricht over medicamenteuze behandeling van anorexie en gewichtsverlies bij patiënten met kanker. Aan de hand hiervan zijn de adviezen met betrekking tot de rol van corticosteroïden en progestativa aangepast.

“Stel bij verminderde eetlust en gewichtsverlies in de palliatieve fase samen met patiënten en naasten gewenste en haalbare doelen van interventies vast met aandacht voor comfort, levensperspectief, zin én onzin van voeding.”
~ Alexander de Graeff, internist-oncoloog, hospice-arts en voorzitter werkgroep

 

Focus op patiëntcomfort en zinvolle doelen

In de praktijk ervaren zorgverleners vaak knelpunten rondom de indicaties, de zin en de doelstellingen van interventies zoals dieetadviezen, drinkvoeding, en sondevoeding.

In de herziene richtlijn staat het tijdig bespreken van deze symptomen centraal. Samen met de patiënt en diens naasten wordt bepaald wat de (on)zin van (bij)voeding is in hun specifieke situatie. Hierbij verschuift de focus nadrukkelijk naar comfort, het perspectief van de patiënt en het samen bepalen van haalbare en zinvolle doelen.

Tijdige communicatie met patiënten en naasten

Naast de informatie voor zorgprofessionals is er ook veel aandacht voor de voorlichting aan en communicatie met de patiënt en de naasten. Het is belangrijk om op tijd na te denken over wat de patiënt belangrijk vindt in het leven en in de zorg. Zorgverleners kunnen helpen door duidelijke informatie te geven over de keuzes die er zijn, wat deze betekenen en welke gevolgen of onzekerheden erbij horen.

Meer informatie

Bekijk de volledige richtlijn hier: Richtlijn Verminderde eetlust en gewichtsverlies.

Patiënteninformatie over dit onderwerp en de keuzes rondom voeding is te vinden op Overpalliatievezorg.nl.

Voor de richtlijn is ook een handige beslisboom ontwikkeld.