Comfort en symptomen aan het einde van het leven bij mensen met dementie in de Namaste Care Family cluster-randomised trial
- Datum publicatie 15 oktober 2026
- Auteur Schepen YJ, Klapwijk MS, Twisk JWR, Achterberg WP, van der Steen JT, Smaling HJA
Inleiding
Dementie is een van de meest voorkomende doodsoorzaken wereldwijd, maar symptoomcontrole in de stervensfase is niet optimaal. Namaste Care is een holistisch zorgprogramma dat symptomen zoals agitatie, stress en pijn bij mensen met gevorderde dementie kan verminderen.
Doel van dit onderzoek is het vaststellen van de frequentie van symptomen die verpleeghuisbewoners met dementie tijdens de laatste week van het leven ervaren, en het evalueren van de inzet van het Namaste Care Family-programma gedurende deze periode en het effect ervan op comfort en symptoomlast.
Methodiek
Deze mixed-methods studie combineerde kwantitatieve data van een cluster-gerandomiseerde gecontroleerde studie met kwalitatieve data van semigestructureerde interviews. Tien verpleeghuizen implementeerden het Namaste Care Family-programma, terwijl negen verpleeghuizen de gebruikelijke zorg boden. Tijdens de studie overleden 103 bewoners met dementie, waarvan 47 in de interventiegroep en 56 in de controlegroep. Symptomen werden beoordeeld met de End-of-Life in Dementia (EOLD)-schalen: Symptom Management (SM; perspectief van familie) en Comfort Assessment in Dying (CAD; perspectief van zorgverleners). Daarnaast werden interviews (N=32) afgenomen met familieleden, zorgmedewerkers en vrijwilligers om opvattingen en ervaringen over het programma te onderzoeken. Met multilevel analyses werd het effect van het Namaste Care Family-programma op de symptoomlast onderzocht. De interviewdata werd geanalyseerd met behulp van een contentanalyse.
Resultaten
Sereniteit (80%), ongemak (72%) en pijn (70%) werden het meest frequent waargenomen. Het Namaste Care Family-programma had geen significant effect op de symptoomlast (EOLD-SM -0.14 punten, 95% CI -5.25, 4.96, p = 0.96; EOLD-CAD 0.35 punten, 95% CI -1.98, 2.68, p = 0.77). Uit de interviews kwamen knelpunten naar voren bij de implementatie van het programma tijdens de laatste week van het leven. Tegelijkertijd zorgde het toepassen van elementen uit het programma voor een sterk gevoel van verbondenheid en meer aandacht voor het creëren van een comfortabele omgeving.
Conclusie
Zowel comfort als belastende symptomen zijn aanwezig tijdens de laatste week van het leven met dementie. Het Namaste Care Family-programma heeft hier geen invloed op. De kracht van het programma lijkt met name te liggen in het creëren van een comfortabele omgeving in de stervensfase.
Relevantie voor de praktijk
Dit onderzoek geeft inzicht in de symptomen die mensen met dementie ervaren tijdens de laatste week van het leven. Hierdoor kunnen zorgmedewerkers alert zijn op deze symptomen en hier tijdig passende zorg op afstemmen. Daarnaast benadrukt het onderzoek het belang van een comfortabele omgeving in de stervensfase, waarbij aandacht voor comfort centraal staat.
Referentie
Schepen YJ, Klapwijk MS, Twisk JWR, Achterberg WP, van der Steen JT, Smaling HJA. Comfort and symptoms at the end of life with dementia in the Namaste Care Family cluster-randomised trial. Palliat Med. 2026 Oct 15:2692163261486997.
Meer informatie
Klik hier voor het volledige artikel.