Relatie tussen nationale regelgeving en verplicht onderwijs palliatieve zorg in medische opleidingen
- Datum publicatie 30 oktober 2026
- Soort publicatie wetenschappelijke publicatie
- Gebruiker Beleidsmaker
Dit onderzoek is gebaseerd op de EAPC Atlas for Palliative Care in Europe 2025. Deze Atlas heeft als doel inzicht te geven in de stand van zaken op het gebied van palliatieve zorg in Europa. Hiervoor wordt de ontwikkeling van palliatieve zorg op nationaal niveau gemeten en vergeleken.
‘Where regulation leads, palliative care teaching follows’
De focus op nationale regelgeving in relatie tot verplicht onderwijs palliatieve zorg in medische opleidingen, levert een aantal belangrijke conclusies op:
- Vooruitgang, maar nog niet overal 15 van de 55 Europese landen hebben verplicht onderwijs palliatieve zorg in alle medische opleidingen. In 17 landen is dit bij geen enkele medische opleiding verplicht.
- Regelgeving werkt Zowel bindende als niet-bindende nationale kaders hangen samen met een grotere dekking van verplicht onderwijs. Landen zonder regelgeving behoren tot de groep met de laagste dekking.
- Alleen wetgeving is meestal niet genoeg Van de 13 landen met een specifieke wet over palliatieve zorg gebruikt alleen Frankrijk deze wet om onderwijs palliatieve zorg in medische opleidingen verplicht te stellen.
- Het is niet één model dat werkt: Onderwijsregelgeving, accreditatie-eisen, licentievoorwaarden en professionele normen kunnen ook allemaal werken. Deze aanpakken kunnen worden toegepast met behoud van de autonomie van universiteiten en rekening houdend met nationale verschillen.
Overheden en volksvertegenwoordigers hebben zowel de legitimiteit als de verantwoordelijkheid om een éénduidige boodschap uit te dragen:
Onderwijs in palliatieve zorg is niet optioneel of onderhandelbaar, maar een kernvereiste dat aansluit bij maatschappelijke behoeften en fundamentele beroepswaarden.
Specifiek voor Nederland
Nederland behoort tot de 15 landen met verplicht onderwijs palliatieve zorg in alle medische opleidingen: alle 8 medische faculteiten (100%) bieden verplicht onderwijs palliatieve zorg en Nederland wordt geclassificeerd als een land met bindende regulering. Daarnaast telt Nederland 15 hoogleraren palliatieve zorg.
Belangrijke kanttekening: de studie kijkt naar de aanwezigheid van verplicht onderwijs palliatieve zorg, maar niet naar de inhoud, omvang, kwaliteit of leeruitkomsten. Volledige dekking betekent dus niet automatisch dat studenten overal in dezelfde mate worden toegerust om palliatieve zorg te verlenen.
Meer informatie
- Publicatie van artikel in The Lancet
- Policy brief – Atlantes Global Observatory of Palliatieve Care 2026
- Map: Palliative Care education in Europe
Deze studie is geleid door het ATLANTES Global Observatory of Palliative Care van de Universiteit van Navarra, in samenwerking met het Oslo University Hospital, als onderdeel van het JANE-2-project (Joint Action on Networks of Expertise on Cancer). Dit project wordt gefinancierd door het EU4Health-programma en is verbonden aan het Europees Kankerbestrijdingsplan (Europe's Beating Cancer Plan).
Vanuit Nederland is aan de EAPC Atlas bijgedragen vanuit verschillende organisaties: stichting PZNL, IKNL, Palliactief en ErasmusMC. ICS-ATLANTES-Atlas-Europa.pdf