Ervaringen van verpleegkundigen in het bespreken van psychosociale behoeften met patiënten met gevorderd hart- of longfalen

Inleiding

Mensen met ernstig hart- of longfalen krijgen vaak te maken met veranderingen in hun leven, waarvoor psychosociale ondersteuning wenselijk is. Verpleegkundigen spelen hierin doorgaans een belangrijke rol. Deze studie onderzocht hoe verpleegkundigen omgaan met veranderingen in de psychosociale behoeften van deze patiëntengroep, en hoe zij gesprekken hierover ervaren.

Methodiek

Er werden semigestructureerde interviews gehouden met ziekenhuis- en wijkverpleegkundigen. In totaal namen 12 verpleegkundigen deel. Interviews werden geanalyseerd met behulp van een thematische analyse.

Resultaten

Verpleegkundigen ervaren gesprekken over psychosociale behoeften over het algemeen als zinvol en zien het als onderdeel van hun professionele rol. Ze hanteerden een intuïtieve en organische stijl, waarbij ze rekening houden met de behoeften en grenzen van de patiënt. In de praktijk werd het voeren van gesprekken over psychosociale behoeften bemoeilijkt door concurrerende prioriteiten en tijdgebrek, vooral in het ziekenhuis. Verpleegkundigen vonden gesprekken over psychosociale behoeften gemakkelijker wanneer ze een klik en een vertrouwensband met patiënten hadden. Sommigen waren terughoudend in het bespreken van gevoelige onderwerpen zoals seksualiteit en financiële zorgen vanwege ongemak, of omdat ze dit beschouwden als lagere prioriteit of buiten hun professionele verantwoordelijkheid.

Conclusie

Deze studie identificeerde een verschil tussen het belang dat verpleegkundigen hechten aan het bespreken van psychosociale behoeften, en de mate waarin zij dit in de praktijk doen. 

In het voeren van gesprekken waren professionele intuïtie en hun inlevingsvermogen in de behoeften en grenzen van de patiënten leidend. De organische manier waarop verpleegkundigen gesprekken over psychosociale behoeften benaderen, zorgt voor variatie in de mate van psychosociale zorg die patiënten met gevorderd hart- of longfalen ontvangen. Onderwerpen die verpleegkundigen als gevoelig beschouwden, zoals seksualiteit en financiële zorgen, bleken uitdagender om te bespreken.

Relevantie voor praktijk

Er zijn duidelijke afspraken en informatie-uitwisseling nodig tussen verpleegkundigen onderling en met andere zorgverleners om de verantwoordelijkheden voor het signaleren, aanpakken en rapporteren van psychosociale behoeften af te stemmen.

Referentie

van Oirschot, J., Noijons, E.D., Merten, H., Onwuteaka-Philipsen, B.D., Ockhuijsen, H.D.L., Vervoort, S.C.J.M., Jongerden, I.P. (2026). How nurses address psychosocial needs in patients with advanced heart or lung failure: a qualitative interview study. BMC Nursing. doi: 10.1186/s12912-026-04537-8. 

Meer informatie

Klik hier voor het volledige artikel.

Klik hier voor meer informatie over het project GPS (specifiek over gesprekken over intimiteit  & seksualiteit).