Julio Romero Torres: ‘Mira, qué bonita era!’ (kijk eens, hoe mooi ze was) (1895)

De schilder

Julio Romero Torres is in 1874 geboren n Córdoba, Spanje. Het schilderen is hem met de paplepel ingegoten, zijn vader was schilder, evenals twee broers. Hij groeit op naast de Escuela de Bellas Artes, waar zijn vader directeur is, Julio krijgt er zijn opleiding. Hij is een telg van de Generatie 98, een beweging van rebelse en radicale kunstenaars. Hij ontwikkelt een modernistische stijl, met impressionistische trekken, gemengd met Andalusische folklore en  getekend door sociale bewogenheid. Vrouwen, passie, en de pijn van het leven kenmerken zijn werken. De muze, figuren van vlees en bloed en als archetype van eeuwigheid en vluchtigheid van leven en dood, zijn terugkerende thema’s. 

Door reizen naar Marokko, Frankrijk en Nederland komt hij in contact met andere kunstenaars, Bohémiens en intellectuelen. Hij wordt docent aan een kunstenaarsopleiding in Madrid. Later wordt hij een geliefd portretschilder, veelal van vrouwen. In Spanje wordt hij gezien als een belangrijke kunstenaar van de negentiende en twintigste eeuw, in Buenas Aires was hij al eerder beroemd. Hij overlijdt in 1930 op 55-jarige leeftijd in Córdoba aan een leverziekte. Veel van zijn werken zijn daar te zien in een aan hem gewijd museum.

Het schilderij

Dit realistische werk, gesitueerd in de volkswijk Santa Marina in Córdoba, toont het doodsbed van een vijftienjarig meisje, midden in de kamer opgebaard in haar kist. Haar lange zwarte haar valt over het witte doodskleed, bedekt met bloemen. Zij is omringd door rouwende familieleden, tradtioneel gekleed in zwart en wit. Op de voorgrond droogt een vrouw met haar schort haar tranen. Een jongen gluurt door het raam, een binnenwaaiende wind dreigt de kaarsen te doven, symbolisch voor de gestokte adem van het meisje. 

Dit ontroerende schilderij laat de kenmerkende motieven van Julio Romero zien: de vrouw, de dood en de strofe. De titel is ontleend aan een bekend flamenco lied. 

Commentaar

Dit schilderij, 130 jaar geleden gemaakt, is een mooi voorbeeld van interculturaliteit. In zuidelijke landen worden ziekte, sterven en dood vaak anders beleefd dan bij ons. De gestorvene ligt, temidden van een openlijk rouwend gezelschap, opgebaard voor een open raam. Wind en licht hebben er vrij spel. 

Het leed wordt voor iedereen zichtbaar en voelbaar gedeeld. 

De in deze tijd toenemende vermenging van culturen en gebruiken kan een verrijking zijn voor je eigen perspectief.

Het schilderij is te zien in het Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia in Madrid.

Deze bijdrage is onderdeel van e-pal - editie september 2025. Alle e-pal-artikelen staan hier.