Proactieve zorgplanning vraagt om een ziekenhuisbrede aanpak
Binnen OLVG wordt gewerkt aan de implementatie van poliklinische proactieve zorgplanning PZP-gesprekken. In een interview vertelt Linda Wanders hoe ervaringen uit de praktijk laten zien dat proactieve zorgplanning niet alleen thuishoort in de eerste lijn, maar juist ook een belangrijke plek verdient in het ziekenhuis. Veel belangrijke behandel- en zorgbeslissingen worden immers in de tweede lijn genomen. Door tijdig het gesprek te voeren over wensen, verwachtingen en toekomstige zorg ontstaat meer ruimte voor gezamenlijke besluitvorming en zorg die beter aansluit bij wat voor patiënten belangrijk is.
Geleerde lessen
- Implementatie van proactieve zorgplanning is vooral een cultuurverandering
Het invoeren van PZP-gesprekken vraagt om meer dan een nieuwe werkwijze of extra consulttijd. Zorgverleners moeten het belang ervan zien en het gesprek als onderdeel van hun dagelijkse praktijk gaan beschouwen. Draagvlak creëren en de noodzaak zichtbaar maken zijn daarom belangrijke eerste stappen. - Werk met kartrekkers binnen de vakgroepen
Het aanstellen van enthousiaste kartrekkers, zowel medisch specialisten als verpleegkundig specialisten of consulenten, helpt om collega’s mee te nemen in de verandering. Regelmatige uitwisseling tussen deze kartrekkers bevordert kennisdeling en maakt het mogelijk om ervaringen en oplossingen met elkaar te delen. - Accepteer verschillen in tempo tussen afdelingen
Elke vakgroep heeft een eigen dynamiek, organisatievorm en prioriteiten. Daardoor verloopt implementatie niet overal hetzelfde. Koplopers kunnen andere afdelingen inspireren, maar het is belangrijk ruimte te bieden voor maatwerk en een verschillend implementatietempo. - Maak de werkwijze zo concreet mogelijk
Een belangrijke succesfactor is een gebruiksvriendelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). Zodra verslaglegging, communicatielijnen en werkprocessen praktisch zijn ingericht, wordt voor zorgverleners duidelijker wat er van hen wordt verwacht en hoe zij PZP kunnen toepassen in de dagelijkse praktijk. - Investeer in scholing en voortdurende ondersteuning
Trainingen, scenariotrainingen met acteurs, lunchbijeenkomsten en laagdrempelige kennisdeling helpen om zorgverleners vertrouwen te geven in het voeren van PZP-gesprekken. Implementatie is geen eenmalige actie, maar vraagt blijvende aandacht en ondersteuning. - Blijf leren en aanpassen tijdens de uitvoering
De overgang van een pilot naar een structurele werkwijze verloopt zelden volgens plan. Door ervaringen van zorgverleners op te halen, knelpunten vroeg te signaleren en werkwijzen waar nodig aan te passen, groeit proactieve zorgplanning geleidelijk uit tot een duurzaam onderdeel van de zorgpraktijk. - Zie proactieve zorgplanning als transmurale zorg
De grootste meerwaarde ontstaat wanneer eerste en tweede lijn samenwerken. Door gesprekken over toekomstige zorg vroegtijdig te voeren en informatie goed over te dragen, kunnen patiënten en naasten beter worden voorbereid op het ziekteverloop en kunnen ongewenste behandelingen of ziekenhuisopnames vaker worden voorkomen.
Kernles
De ervaring binnen OLVG laat zien dat tijdige proactieve zorgplanning patiënten en naasten meer regie geeft, zorgverleners ondersteunt bij gezamenlijke besluitvorming en bijdraagt aan zorg die beter aansluit bij de wensen en behoeften van patiënten in de laatste levensfase. Daarmee is proactieve zorgplanning niet alleen een gesprek, maar een essentieel onderdeel van passende en transmurale zorg.