Hulpmiddelen palliatieve zorg
Hulpmiddelen palliatieve zorg

Hulpmiddelen palliatieve zorg

Om goede palliatieve zorg te verlenen zijn er hulpmiddelen beschikbaar, zoals een handreiking, toolbox, stappenplan of infographic. Een hulpmiddel ondersteunt zorgverleners of beleidsmakers bij het verbeteren van palliatieve zorg voor de patiënt en zijn naasten. 

De meeste hulpmiddelen zijn direct inzetbaar. Voor enkele hulpmiddelen zijn er randvoorwaarden voor implementatie. De hulpmiddelen zijn deels in projecten van het ZonMw-programma Palliantie ontwikkeld en deels door organisaties uit het werkveld. De hulpmiddelen zijn beoordeeld door de screeningscommissie hulpmiddelen palliatieve zorg
 

Bied je hulpmiddel aan


Kiezen van een hulpmiddel

Onder de tabel staat de volledige lijst met hulpmiddelen. Voor het zoeken naar hulpmiddelen in een bepaalde categorie kunnen opties in de tabel worden aangeklikt. De resultaten zijn zichtbaar onder de tabel. Als er geen overeenkomst is tussen de gekozen opties en de beschikbare hulpmiddelen, vervalt een kolom. Voor een nieuw zoekresultaat is het nodig de filters te deactiveren. Het is aan de zorgverlener zelf om in te schatten of het hulpmiddel passend is voor de situatie waarvoor het ingezet wordt.

Contactpersoon
Marjolein Verkammen (L&P) IKNL (Integraal Kankercentrum Nederland)
Laatst geactualiseerd: 16 maart 2022

Ik ben werkzaam als
Ik wil aan de slag met
Ik zoek op doelgroep
Ik zoek op ziektebeeld
145 resultaten gevonden
Checklist tijdig praten over het levenseinde (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer voor artsen om op gestructureerde wijze een gesprek te voeren over het naderend overlijden van de patiënt.
Passende palliatieve zorg bij COPD (toolbox)
Hulpmiddel
Online toolbox met kennis, handvatten en hulpmiddelen voor het verlenen van palliatieve zorg aan patiënten met COPD en hun naasten.
Propal-COPD tool (handreiking)
Hulpmiddel
Tool waarmee bekeken kan worden of palliatieve zorg en proactieve zorgplanning gestart moeten worden bij mensen met COPD.
Spoedkaart medicatie voor acute palliatieve situaties (handreiking)
Hulpmiddel
Spoedkaart voor huisartsen met aanbevelingen voor medicamenteuze behandeling in acute palliatieve situaties bij volwassen patiënten.
Gesprekshulp de latere levensfase bij dementie (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer die zorgverleners helpt bij het voorbereiden en voeren van gesprekken met mensen met dementie, hun naasten en andere zorgverleners over toekomstige beslissingen.
Protocol Palliatieve zorgplanning thuis (handreiking)
Hulpmiddel
Protocol over het tijdig herkennen van de behoefte aan palliatieve zorg door verpleegkundigen en huisartsen en het systematisch vastleggen van afspraken over de zorg.
Identificatie palliatieve patiënt (kwadrantenkaart)
Hulpmiddel
Kaart voor zorgverleners om te markeren wanneer een patiënt palliatieve zorg nodig heeft.
After Death Analysis (handreiking)
Hulpmiddel
handreiking met vragenlijst voor zorgverleners die structuur biedt voor het nabespreken van een overlijden met nabestaanden en onderling. Het doel is de kwaliteit van de geboden zorg en de samenwerking te evalueren.
Zorg voor Zingeving (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor zorgverleners om te helpen bij het ondersteunen van cliënten bij zingeving in de thuissituatie, in het bijzonder in de palliatieve zorg.
Implementatie tools 'Zorg voor zingeving' (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor beleidsmakers en leidinggevenden die handvatten biedt bij het implementeren van de tools die horen bij 'Zorg voor zingeving'.
Weet jij of je het juiste zegt tegen je patiënten? (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer om zorgverleners te ondersteunen in de communicatie met hun patiënten. In de tabel staan uitspraken die als schadelijk kunnen worden ervaren door patiënten, en worden alternatieven gegeven.
Proactief transmuraal zorgplan (vragenlijst)
Hulpmiddel
Vragenlijst voor zorgverleners om in samenspraak in te vullen met de patiënt in de palliatieve fase. Er staat informatie over de wensen en ideeën rondom de ziekte van de patiënt.
Kindercardiologie en Kinderpalliatieve Zorg (handreiking)
Hulpmiddel
De handreiking geeft aanbevelingen voor de organisatie van comfortzorg, ook wel kinderpalliatieve zorg genoemd, voor kinderen met een ernstige aangeboren of verworven hart- en vaataandoening en hun gezinnen vanaf het moment van diagnose.
Behoefte aan hulp of informatie rondom kinderpalliatieve zorg (brochure)
Hulpmiddel
De brochure geeft de huisarts informatie over aspecten bij het begeleiden van een kind in de palliatieve fase en het betrokken gezin. Het verwijst naar bronnen die de huisarts verder kunnen helpen.
Advance Care Planning in de kindergeneeskunde (toolbox)
Hulpmiddel
De toolbox biedt zorgverleners die werken in de zorg voor kinderen met een levensduurverkortende of levensbedreigende ziekte, verschillende handreikingen om met kinderen en ouders in gesprek te gaan over de toekomst.
Proactieve zorgplanning (stappenplan)
Hulpmiddel
Het stappenplan Advance Care Planning (ACP) – Proactieve Zorgplanning biedt de huisarts handvatten bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg bij het levenseinde, het leveren van zorg zoals de patiënt dat wenst en het voorkomen van onder- en overbehandeling.
Pijn herkennen bij dementie - PAIC 15 (meetinstrument)
Hulpmiddel
De PAIC 15 is voor mensen met cognitieve problemen, patiënten die moeite hebben om aan te geven of ze pijn hebben in het bijzonder mensen met een vergevorderde dementie. PAIC 15 helpt de zorgverlener bij het herkennen van vijftien signalen van pijn.
Palliatieve zorg, met wie kan ik lokaal samenwerken (infographic)
Hulpmiddel
Infographic voor zorgverleners om de lokale situatie qua palliatieve zorgverlening (lichamelijk, psychisch, sociaal) te beschrijven om daarna het gesprek aan te gaan.
Interculturele zorg rondom het levenseinde op de IC (handreiking)
Hulpmiddel
Aanvullend document op de NVIC Einde leven leidraad, waarin aandacht is voor onder andere cultuur, achtergrond en religie van patiënten in de laatste levensfase.
SBARR en zingeving palliatieve zorg (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer voor zorgverleners in de eerste lijn, intramuraal of in een hospice om op systematische wijze een vraagstuk met een andere hulpverlener te bespreken en voor ondersteuning bij zingeving in de palliatieve zorg.
Praten over wensen (brochure)
Hulpmiddel
Brochure voor de huisarts, POH en wijkverpleegkundige met informatie over het bespreken van levenswensen met de patiënt als onderdeel van proactieve zorgplanning.
ACP of proactieve zorgplanning (stappenplan)
Hulpmiddel
Stappenplan voor zorgprofessionals ter ondersteuning bij het voeren van gesprekken met patiënten en naasten over de wensen in de laatste levensfase. Per stap zijn de rollen en taken van de zorgverlener beschreven.
Zorgen doe je samen (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer voor zorgprofessionals ter ondersteuning in het gesprek met mantelzorgers van (migranten)ouderen met dementie om de mantelzorger en dementerende oudere beter te leren kennen.
Zingevingsvragen ontdekken in de huisartsenpraktijk (infographic)
Hulpmiddel
Infographic om de huisarts en andere zorgverleners bewust te maken van zingevingsvragen die mensen na een slechtnieuwsgesprek kunnen hebben.
Zingevingsvragen, bij wie kan je terecht? (infographic)
Hulpmiddel
Infographic met verwijsmogelijkheden van de huisarts, de POH-GGZ en de (wijk)verpleging. Bij zingevingsvragen wordt duidelijk naar wie een patiënt of naaste doorverwezen kan worden.
Zelfbeoordelingsinstrument Gezamenlijke Besluitvorming (vragenlijst)
Hulpmiddel
Vragenlijst waarmee zorgverleners kunnen reflecteren op hun eigen handelen tijdens of na een proces van gezamenlijke besluitvorming met mensen met dementie. De vragen gaan over het verloop van een gesprek waarin onderdelen van besluitvorming aan de orde waren.
Rouw- en nazorg (werkboek)
Hulpmiddel
Werkboek voor zorgverleners met de basisinformatie die nodig is voor het implementeren van rouwzorg. Het werkboek bevat een stappenplan voor implementatie.
Spreken over vergeten (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor zorgverleners om wensen en waarden te bespreken en vast te leggen voor en met mensen met beginnende dementie en hun naasten om hen na te laten denken over wat zij belangrijk vinden in hun leven.
Samen beslissen met ouderen (infographic)
Hulpmiddel
Infographic die het proces van samen beslissen bij kwetsbare ouderen. De rol van de zorgprofessional in dit proces en de zes stappen van het gespreksmodel komen aan bod.
Informatiekaart financiering van de palliatieve zorg (brochure)
Hulpmiddel
Beknopte informatie voor zorgverleners over de financiering van de palliatieve zorg welke vergoed wordt via de Zorgverzekeringsweg (Zvw) en/of de Wet langdurige zorg (Wlz).
Transmuraal zorgpad PalliSupport (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor het implementeren van het zorgpad PalliSupport. PalliSupport richt zich op het verbeteren van de zorg voor oudere patiënten in de palliatieve zorg die acuut in het ziekenhuis zijn opgenomen.
Financiering palliatieve zorg (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking met een casus over de financiering van palliatieve zorg in het ziekenhuis, thuis, hospice, verpleeghuis en de palliatieve unit van ziektegerichte palliatie naar symptoomgerichte palliatie.
Familiegesprekken over ingrijpende behandelbeslissingen (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer die artsen en verpleegkundigen handvatten biedt voor het voeren van een familiegesprek over ingrijpende behandelbeslissingen, bijvoorbeeld om een levensondersteunende behandeling te staken.
Risico op een acute massale longbloeding (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking met de zes stappen hoe te handelen bij een risico op een acute (massale) longbloeding bij patiënten met kanker in de palliatieve fase. Er is aandacht voor communicatie, medisch handelen en de zorg voor patiënten, naasten en betrokken zorgverleners.
Leidse Gesprekshulp Palliatieve Zorg (vragenlijst)
Hulpmiddel
Gesprekshulp die het gesprek tussen consulenten en patiënten in de palliatieve fase ondersteunt. De gesprekshulp geeft een overzicht van mogelijke gespreksonderwerpen. De zorgverlener zet de gesprekshulp in als de patiënt naar het Consultteam Palliatieve Zorg gaat.
De Verhalencirkel (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
In de palliatieve zorg is het soms lastig te praten over wat iemand echt bezig houdt. Om vrijwilligers en zorgverleners hierbij te ondersteunen is De Verhalencirkel ontwikkeld.
Proeftuinboekje met 10 ingrediënten voor een succesvolle proeftuin (brochure)
Hulpmiddel
Brochure voor zorgverleners met een stappenplan en informatie over het organiseren van proeftuinen. Binnen een proeftuin werken lokale organisaties samen om de ondersteuning aan mensen in de palliatieve fase te verbeteren op sociaal-maatschappelijk gebied.
Communicatie Palliatieve Zorg (flowchart)
Hulpmiddel
Met de ´Flowchart Communicatie Palliatieve Zorg´ kunnen zorgverleners beoordelen of het tijd wordt om met hun patiënt in gesprek te gaan over palliatieve zorg. Zorgverleners die de palliatieve fase (willen) markeren kunnen gebruikmaken van dit hulpmiddel.
Verpleegkundige overdracht palliatieve patiënt (handreiking)
Hulpmiddel
De overdrachtstool verpleegkundige overdracht palliatieve patiënt is een hulpmiddel voor het opstellen van een verpleegkundige overdracht vanuit het ziekenhuis naar de thuiszorg van een palliatieve patiënt.
Samenwerken in de palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn (draaiboek)
Hulpmiddel
Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn is vaak complex en overstijgt meerdere disciplines. Dit draaiboek bevat tips en voorbeelden over het inzetten van palliatieve zorg en het versterken van de samenwerking.
Levenspad palliatieve zorg (handreiking)
Hulpmiddel
Het 'Levenspad palliatieve zorg' is bedoeld als wegwijzer in de palliatieve zorg. Het geeft inzicht in de zorg voor mensen in de palliatieve fase en hun naasten.
Afscheid nemen en herdenken (toolbox)
Hulpmiddel
Deze toolbox biedt een overzicht van voorbeelden en werkvormen voor zorgverleners om afscheid en verlies van cliënten vorm te geven en concreet te maken.
Samen proactief zorg plannen (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekshulp voor zorgverleners in het verpleeghuis die als Eerst Verantwoordelijk Verzorgende (EVV) met de naaste een gesprek voert over het afstemmen en leveren van zorg bij opname van een persoon met dementie.
Samenwerken als mensen met dementie verhuizen naar een verpleeghuis (infographic)
Hulpmiddel
Infographic met informatie over de samenwerking tussen betrokkenen als iemand met dementie verhuist vanuit het eigen huis naar een verpleeghuis. In de infographic zijn drie kernstappen uitgewerkt voor de zorgverlener.
Praatstenen en Praatkaarten (handreiking)
Hulpmiddel
Kaarten en stenen die zorgverleners kunnen gebruiken om een gesprek met mensen met dementie te hebben. Ze bevatten onderwerpen die deel te maken hebben met proactieve zorgplanning, zoals de gewenste plek voor het levenseinde.
Palliatieve kit (handreiking)
Hulpmiddel
Box met middelen om als zorgverlener snel te kunnen handelen bij een plotse verslechtering of een acuut probleem in de terminale palliatieve fase bij een patiënt. De box bevat o.a. medicatie en injectiematerialen en kan bij patiënten thuis worden neergezet.
Palli (vragenlijst)
Hulpmiddel
Vragenlijst voor zorgverleners om te bepalen of palliatieve zorg passend is voor cliënten met een verstandelijke beperking en in welke mate hun gezondheid achteruit is gegaan.
Gezichtsuitdrukkingen van pijn bij mensen met beperkte communicatiemogelijkheden: PACSLAC-D observatieschaal (poster)
Hulpmiddel
Poster waarmee pijn kan worden ingeschat en beoordeeld bij mensen met een verstandelijke beperking of dementie die geen of slechts beperkte mogelijkheden hebben om te communiceren. Er is gebruik gemaakt van de PACSLAC-D observatieschaal.
Palliatief Formularium (app)
Hulpmiddel
Formularium voor zorgverleners voor een snelle oriëntatie op en behandeling van fysieke klachten in de palliatieve fase. Er staat informatie in over medicatiedosering, toedieningsvormen, interacties en bijwerkingen.
Oud worden is leuk (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking bestaande uit twee boekjes waarmee begeleiders voorlichting over ouder worden kunnen geven aan cliënten met een licht verstandelijke beperking. Er is één boekje voor de cliënt en één boekje voor de begeleider met aanwijzingen om het gesprek aan te gaan.
KNMG-standpunt Beslissingen rond het levenseinde (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor artsen waarin euthanasie en hulp bij zelfdoding in de context van andere beslissingen en zorg rondom het levenseinde worden geplaatst, met name bij dementie. De rol, verantwoordelijkheden, mogelijkheden en begrenzingen voor artsen komen aan bod.
Nadenken over de behandeling voor mensen met ongeneeslijke kanker (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Boekje voor patiënten met kanker in de palliatieve fase dat helpt bij het nadenken over de behandelkeuze en helpt het gesprek met de arts hierover voor te bereiden.
Zorgen tot de laatste dag (e-book)
Hulpmiddel
E-book met casussen over palliatieve zorg bij mensen met een verstandelijke beperking. Zorgverleners van mensen met een verstandelijke beperking krijgen tips en handvatten om te gebruiken in de zorgverlening.
Samen beslissen bij dementie (toolbox)
Hulpmiddel
Toolbox met materialen om zorgverleners te ondersteunen bij het samen beslissen met mensen met dementie en hun naasten. De toolbox bevat gespreksmodellen, tips, materialen, hulpmiddelen en kennisclips.
Digitale rouwkoffer (website)
Hulpmiddel
Interactieve website voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking. De website laat zien welke middelen passend zijn om cliënt te ondersteunen in tijden van verlies en rouw. Ook worden suggesties aangereikt voor ondersteunende materialen.
Levenspad met dementie (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking of levenspad voor mensen met dementie, hun mantelzorgers en de zorgverleners. Er staat informatie in over de zorg rond dementie. Er is aandacht voor specifieke groepen, zoals jonge mensen met dementie, mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een migratieachtergrond.
Alles over de dood (handreiking)
Hulpmiddel
Handleiding voor begeleiders over het gebruik van de website 'Alles over de dood'. Op de website staat eenvoudige uitleg over de dood en rouwverwerking voor mensen met een verstandelijke beperking.
Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking voor zorgverleners en managers die te maken (kunnen krijgen) mensen die dak- en thuisloos zijn. De handreiking bevat adviezen en casuïstiek rondom palliatieve zorg voor deze groep mensen.
CURA: ondersteuning bij morele twijfel in de palliatieve zorg (stappenplan)
Hulpmiddel
Stappenplan dat helpt om gestructureerd stil te staan bij morele vragen of morele twijfel waarmee zorgverleners in de palliatieve zorg te maken kunnen krijgen.
Naasten (stripboek)
Hulpmiddel
Stripboek waarin twee mantelzorgers worden gevolgd. Het stripboek geeft een idee hoe het kan zijn om te zorgen voor iemand in de laatste levensfase. Voor zorgverleners kan het een handvat zijn om een gesprek over mantelzorg aan te gaan.
SigMa-methodiek (handreiking)
Hulpmiddel
SigMa-methodiek is een methode voor zorgverleners om lokale palliatieve zorg in verpleeghuizen te verbeteren door middel van signaleren en markeren van veranderingen bij verpleeghuisbewoners in de palliatieve fase.
Samenwerken met mantelzorgers volgens het SOFA-model (website)
Hulpmiddel
Website met uitleg over het SOFA-model . Dit model geeft informatie over de vier rollen van mantelzorgers en hoe zorgverleners het beste kunnen samenwerken met mantelzorgers, rekening houdend met deze rollen.
Rouwspeelgoed (website)
Hulpmiddel
Rouw- of uitvaartspeelgoed om kinderen of mensen met een verstandelijke beperking uitleg te geven over wat er gebeurt als iemand overlijdt. Zorgverleners kunnen het speelgoed zelf inzetten of ouders erop attenderen.
Proactieve palliatieve zorg in de ggz (handleiding)
Hulpmiddel
Implementatiehandleiding voor de toolkit 'Proactieve palliatieve zorg in de ggz' voor beleidsmakers in de geestelijke gezondheidszorg. De handleiding helpt bij het opstellen van een plan van aanpak en geeft aanbevelingen voor rollen en verantwoordelijkheden.
Proactieve palliatieve zorg in de ggz (toolkit)
Hulpmiddel
Toolkit voor zorgverleners in de ggz die werken met mensen met een ernstige psychiatrische aandoening. De hulpmiddelen in de toolkit bieden ondersteuning bij herkennen van de behoefte aan palliatieve zorg en de uitvoering hiervan.
Inzage in medische dossiers door nabestaanden (handreiking)
Hulpmiddel
De handreiking 'Inzage in medische dossiers door nabestaanden' geeft duidelijkheid aan zorgverleners in welke situaties zij gegevens uit het medisch dossier van een overleden patiënt aan naasten en anderen mogen verstrekken.
Proactieve zorgplanning bij dementie en vergeetachtigheid (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
De Gesprekswijzer ondersteunt zorgverleners in de eerstelijn bij het tijdig bespreken van de palliatieve fase en het vormgeven van proactieve zorgplanning bij mensen met dementie en vergeetachtigheid. Het levert een bijdrage aan het verbeteren van de levenskwaliteit van mensen met dementie en hun naasten en de kwaliteit van de zorg rondom het sterven.
Zelfevaluatie palliatieve zorg voor netwerkcoördinatoren (stappenplan)
Hulpmiddel
In drie delen helpt het stappenplan de netwerkcoördinatoren palliatieve zorg om binnen hun netwerk aan de slag te gaan met de Zelfevaluatie.
Hulpmiddelen bestellen voor patiënten in thuissituatie of hospice (stappenplan)
Hulpmiddel
In de palliatieve zorg zijn regelmatig snel hulpmiddelen nodig zoals een antidecubitusmatras of een douchestoel. Om er voor te zorgen dat het bestellen van hulpmiddelen efficiënt en effectief plaatsvindt is er een stappenplan ontwikkeld.
Samenwerking en betaalbaarheid palliatieve zorg op maat​ (informatiekaart)
Hulpmiddel
Informatiekaart voor zorgaanbieders waarin de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) antwoord geeft op veel gestelde vragen over de regelgeving voor palliatieve zorg.
Leidraad proactieve zorgplanning (handreiking)
Hulpmiddel
De leidraad voor het proces en het uniform vastleggen van proactieve zorgplanning biedt een helder overzicht van stappen om tot individuele behandelwensen en -grenzen te komen. In het digitale invulformulier kunnen deze worden vastgelegd en met andere zorgverleners worden gedeeld.
Indicatie inzet Consultteam Palliatieve Zorg (infographic)
Hulpmiddel
Zakkaartje dat zorgverleners helpt om stapsgewijs te bepalen of de inzet van een Consultteam Palliatieve Zorg (CPZ) gewenst is.
Zorgpad Stervensfase (handreiking ziekenhuis)
Hulpmiddel
Zorgpad Stervensfase is een hulpmiddel voor zorgverleners in het ziekenhuis dat helpt om de kwaliteit van zorg in de stervensfase in het ziekenhuis te optimaliseren. Het is een zorgdossier, checklist en evaluatie-instrument in een.
Zorgpad Stervensfase (handreiking verpleeghuis)
Hulpmiddel
Zorgpad Stervensfase is een hulpmiddel voor zorgverleners in het verpleeghuis dat helpt om de kwaliteit van zorg in de stervensfase in het verpleeghuis te optimaliseren. Het is een zorgdossier, checklist en evaluatie-instrument in een.
Zorgpad Stervensfase (handreiking thuiszorg)
Hulpmiddel
Zorgpad Stervensfase is een hulpmiddel voor zorgverleners in de thuiszorg dat helpt om de kwaliteit van zorg in de stervensfase in de thuiszorg te optimaliseren. Het is een zorgdossier, checklist en evaluatie-instrument in een.
Uniform vastleggen proactieve zorgplanning (formulier)
Hulpmiddel
Formulier is ontwikkeld om afspraken die voortkomen uit het proces van proactieve zorgplanning (Advance Care Planning) eenduidig vast te leggen door een zorgverlener.
Verlenen van (palliatieve) zorg aan jongvolwassen met kanker (tools)
Hulpmiddel
AYA’s (adolescents and young adults) zijn jongvolwassenen gediagnosticeerd met kanker in de leeftijd van 18 tot 39 jaar. Zij hebben in Nederland toegang tot AYA-zorg. Voor zorgverleners die werken met de AYA-patiëntgroep zijn er diverse tools beschikbaar om in te zetten bij het verlenen van (palliatieve) zorg.
Mantelzorg in de palliatieve fase (toolkit)
Hulpmiddel
In deze toolkit is materiaal te vinden om meer te leren over mantelzorg in de palliatieve fase aan de hand van artikelen en handouts.
Overpalliatievezorg voor patiënten en naasten (website)
Hulpmiddel
De website 'Overpalliatievezorg' biedt patiënten en naasten informatie over palliatieve zorg (waaronder mogelijke klachten en keuzes die ze kunnen en moeten maken), ervaringsverhalen en verwijzingen naar organisaties die zorg en ondersteuning kunnen bieden.
Weet wat u wilt (website)
Hulpmiddel
Website om mensen bewust te maken van het feit dat ze invloed kunnen hebben op hun levenseinde door er tijdig over na te denken en erover te praten. Op de website staan twee video's en zijn informatiebijeenkomsten te vinden.
Proactieve zorgplanning bij oudere patiënten (toolbox)
Hulpmiddel
Proactieve zorgplanning bevordert de kwaliteit van zorg binnen de eerste en tweede lijn doordat tijdig wordt nagedacht over de (mogelijk) benodigde zorg en ongewenste behandelingen mogelijk voorkomen worden. Huisartsenzorg Midden-Brabant heeft een aantal hulpmiddelen ontwikkeld over proactieve zorgplanning.
Proactieve zorgplanning (ACP) met betrekking tot het levenseinde (toolkit)
Hulpmiddel
De toolkit Advance Care Planning is een hulpmiddel voor huisartsen, praktijkondersteuners en andere betrokken zorgverleners. Huisartsen of praktijkondersteuners zijn in een goede positie om proactieve zorgplanning (advance care planning) met kwetsbare ouderen te bespreken.
Oog voor Naasten! (brochure)
Hulpmiddel
Brochure met informatie ter ondersteuning voor naasten die zorgen voor ernstig of chronisch zieken die in een instelling zoals een ziekenhuis of verpleeghuis verblijven.
Zelfevaluatie Palliatieve Zorg voor zorgorganisaties (handreiking)
Hulpmiddel
Zelfevaluatie om organisaties en netwerken inzicht te geven in waar gerichte verbetering van palliatieve zorg kan plaatsvinden. Door de zelfevaluatie kunnen zorgorganisaties op netwerkniveau bevindingen uitwisselen en van elkaar leren.
Ervaren Druk door Informele Zorg (meetinstrument)
Hulpmiddel
Ervaren Druk door Informele Zorg (EDIZ) is een wetenschappelijk gevalideerd meetinstrument dat helpt de belasting van mantelzorgers, bijvoorbeeld van mensen met dementie in kaart te brengen. De mantelzorger kan EDIZ zelf invullen.
Caregiver Strain Index voor overbelasting mantelzorger (meetinstrument)
Hulpmiddel
Caregiver Strain Index (CSI) is één van de meest gebruikte (internationale) meetinstrumenten om belasting door mantelzorg te meten. De CSI heeft een goede responsiviteit en betrouwbaarheid. Het geeft de mantelzorger inzicht in de (over)belasting en de zorgverlener inzicht in de situatie van de mantelzorger.
Tijdig praten over het levenseinde (handreiking)
Hulpmiddel
E-books en een video die dienen als handreiking voor artsen om met patiënten, die binnen afzienbare tijd zullen komen te overlijden, in gesprek te gaan over hun grenzen, wensen en verwachtingen rond het levenseinde.
Tips over zorgplanning bij mensen met een verstandelijke beperking (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
Gesprekswijzer, een format met tips ter ondersteuning bij het voeren van een gesprek over proactieve zorgplanning met mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten. Het bevat een aantal onderwerpen die in de gesprekken aan de orde kunnen komen.
Surprise Question en dubbele Surprise Question (meetinstrument)
Hulpmiddel
De oorspronkelijke surprise question ´Zou het mij verbazen als deze patiënt binnen de komende twaalf maanden komt te overlijden?´ wordt veel gebruikt om palliatieve patiënten te identificeren. Wanneer een zorgverlener de oorspronkelijke vraag met ‘nee’ beantwoord, luidt de vervolgvraag: 'Zou ik verbaasd zijn als deze patiënt over een jaar nog leeft?'
Proactieve zorgplanning in de huisartsenpraktijk (video)
Hulpmiddel
Huisartsen en praktijkondersteuners vertellen over hun ervaringen met proactieve zorgplanning in de huisartsenpraktijk. Het is bedoeld om proactieve zorgplanning gesprekken te stimuleren in de huisartsenzorg.
SPICT-NL markeren van de palliatieve fase (handreiking)
Hulpmiddel
Supportive Care Indicators Tool (SPICT) is een handreiking om patiënten te markeren die een verhoogd risico hebben op achteruitgang van hun gezondheid. De handreiking is bedoeld om de onvervulde behoeften aan ondersteunde en palliatieve zorg bij deze patiënten te inventariseren en een zorgplan te maken.
Praten over behandelwensen en -grenzen (folder)
Hulpmiddel
De folder geeft informatie over behandelbeperkingen. Bij een ernstige ziekte is soms een zware behandeling nodig waarbij je je als patiënt kunt afvragen: wil ik die behandeling wel? Het afzien van een bepaalde behandeling wordt een ‘behandelbeperking’ genoemd.
Screeningsinstrument voor jongeren met een somatisch zieke ouder (vragenlijst)
Hulpmiddel
Het Screeningsinstrument voor Adolescenten met een Chronisch Zieke Ouder (SACZO) is een preventief hulpmiddel om de kans op toekomstige internaliserende problemen bij adolescenten (tussen 10 en 20 jaar) met een chronisch somatisch zieke ouder te bepalen.
Multidisciplinaire samenwerking rond advance care planning in het verpleeghuis (toolbox)
Hulpmiddel
Een verkennend rapport over multidisciplinaire samenwerking rond proactieve zorgplanning (ook wel: advance care planning) in het verpleeghuis. Het rapport biedt een overzicht van beschikbare hulpmiddelen.
Palliatieve ZorgZoeker (keuzehulp)
Hulpmiddel
De Palliatieve ZorgZoeker is de sociale kaart van de palliatieve zorg. Het doel is het zorgaanbod in de palliatieve zorg en de beschikbare bedden in hospicevoorzieningen inzichtelijk te maken.
Overzicht van proactieve zorgplanning interventies van ZonMW (handreiking)
Hulpmiddel
Inventarisatiestudie naar proactieve zorgplanning (Advance Care Planning) uitgevoerd in de eerste helft van 2020. Het rapport biedt een overzicht van 104 ontwikkelde interventies voor diverse doelgroepen waaronder mensen met dementie of (andere) kwetsbare ouderen, mensen met kanker, orgaanfalen, ongeneeslijk zieke kinderen en mensen in de GGZ.
Oog voor naasten! (werkboek)
Hulpmiddel
Werkboek Oog voor naasten! is bedoeld voor teams ter ondersteuning van het implementeren van de Oog voor Naasten-methodiek op de afdeling. De vijf stappen van implementatie zijn uitgebreid beschreven op zowel team- als organisatieniveau.
Surprise Question Parkinson (markeringskaart)
Hulpmiddel
De surprise question (SQ) is een eenvoudig hulpmiddel bij het ‘markeren’ van de palliatieve fase. Door signalering en markering van de palliatieve fase kunnen zorgverleners tijdig anticiperen op (aankomende) problemen bij Parkinson.
Surprise Question Hartfalen (markeringskaart)
Hulpmiddel
De surprise question (SQ) is een eenvoudig hulpmiddel bij het ‘markeren’ van de palliatieve fase. Door signalering en markering van de palliatieve fase kunnen zorgverleners tijdig anticiperen op (aankomende) problemen bij hartfalen.
Nadenken over reanimatie (website)
Hulpmiddel
Website Thuisarts.nl geeft de patiënt informatie om na te denken over de keuze zich wel of niet te laten reanimeren. Het tijdig bespreken met de arts over de keuze en het laten vastleggen in het individueel zorgplan zorgt er voor dat de zorg op de wensen en behoefte van de patiënt wordt afgestemd.
Oog voor naasten! (handreiking)
Hulpmiddel
De handreiking Oog voor naasten! biedt aan zorgverleners werkzaam in verpleeghuizen en ziekenhuizen informatie hoe zij aandacht kunnen hebben voor naasten voor- en na het overlijden van patiënten met een levensverkortende ziekte of kwetsbaarheid.
Oog voor naasten! (factsheet)
Hulpmiddel
Factsheet is bedoeld voor managers en beleidsmakers. Het geeft in een oogopslag informatie over waarom palliatieve zorg een ‘must’ is voor alle zorgverleners en wat de Oog voor Naasten-methodiek beoogt voor een organisatie.
Verken uw wensen voor zorg en behandeling (online keuzehulp)
Hulpmiddel
Digitale keuzehulp bij proactieve zorgplanning helpt mensen bij het nadenken over wensen voor zorg en behandeling, en het bespreken van deze wensen met naasten en de behandelend (huis)arts en het vastleggen daarvan in het patiëntendossier.
Met de dokter praten over ziek zijn en doodgaan (folder)
Hulpmiddel
Een folder om mensen met een verstandelijke beperking te informeren over het praten met de dokter over ziek zijn en dood gaan. In de folder staat op een eenvoudige wijze beschreven op welke momenten je dit kan doen, waarom het belangrijk is en wat er gebeurt met de inhoud van het gesprek.
Surprise Question Dementie (markeringskaart)
Hulpmiddel
De surprise question (SQ) is een eenvoudig hulpmiddel bij het ‘markeren’ van de palliatieve fase. Door signalering en markering van de palliatieve fase kunnen zorgverleners tijdig anticiperen op (aankomende) problemen bij dementie.
Surprise Question COPD (markeringskaart)
Hulpmiddel
De surprise question (SQ) is een eenvoudig hulpmiddel bij het ‘markeren’ van de palliatieve fase. Door signalering en markering van de palliatieve fase kunnen zorgverleners tijdig anticiperen op (aankomende) problemen bij COPD
Surprise Question Algemeen (markeringskaart)
Hulpmiddel
De surprise question (SQ) is een eenvoudig hulpmiddel bij het ‘markeren’ van de palliatieve fase.
Palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking (checklist)
Hulpmiddel
De checklist palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking kan gebruikt worden wanneer een patiënt met een verstandelijke beperking palliatieve zorg nodig heeft.
Inzet vrijwilligers in de palliatief terminale zorg (website)
Hulpmiddel
De vereniging VPTZ Nederland is koepelorganisatie voor organisaties in de vrijwillige palliatieve terminale zorg. Deze zorg wordt zowel thuis, in hospices en ook in zorginstellingen geboden.
Signalering in de palliatieve fase (signaleringsset)
Hulpmiddel
Set 'Signalering in de palliatieve fase' helpt verzorgenden bij het signaleren, interpreteren en verwoorden van de belangrijkste zorgproblemen van zorgvragers en het stapsgewijs in kaart te brengen. In een video vertellen een verzorgende en een specialist ouderengeneeskunde over de inzet van de methode. Een implementatiehandreiking is tevens beschikbaar.
Wat gebeurt er als iemand doodgaat? (informatiekaart)
Hulpmiddel
De informatiekaart ‘Wat gebeurt er als iemand dood gaat’ helpt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over het stervensproces.
Reanimatie (informatiekaart)
Hulpmiddel
De informatiekaart Reanimatie helpt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over reanimeren.
Vragen over leven en dood als je niet meer beter wordt. Praten met een geestelijk verzorger (informatiekaart)
Hulpmiddel
De informatiekaart ‘Vragen over leven en dood als je niet meer beter wordt. Praten met een geestelijk verzorger’ helpt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over de rol van een geestelijke verzorger in de palliatieve fase.
Palliatieve sedatie (informatiekaart)
Hulpmiddel
Informatiekaart ‘Het geven van een medicijn waardoor een patiënt zijn klachten niet meer voelt. Dat noemen we palliatieve sedatie’ helpt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over palliatieve sedatie.
Doodgaan met hulp van een arts. Dit heet euthanasie (informatiekaart)
Hulpmiddel
De informatiekaart ‘Doodgaan met hulp van een arts. Dit heet 'euthanasie’ helpt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over euthanasie.
Vroegtijdig spreken over behandelwensen in de eerste lijn (handreiking)
Hulpmiddel
Om proactieve zorgplanning voor (kwetsbare) ouderen in de eerste lijn te implementeren zijn er twee handreikingen beschikbaar.
Ademen met hulp van een machine op de IC (informatiekaart)
Hulpmiddel
Informatiekaart ondersteunt zorgverleners op een begrijpelijke manier aan de patiënt uitleg te geven en te praten over het beademen met een beademingsmachine op een IC en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn.
Aanbevelingen implementatie Advance Care Planning (handreiking)
Hulpmiddel
In de handreiking staan elf aanbevelingen voor gebruik en het implementeren van proactieve zorgplanning (advance care planning) voor diverse doelgroepen.
Wensen, verwachtingen en grenzen in de driehoek (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking over gelijkwaardige samenwerking tussen bewoner, informele zorgverlener en formele zorgverlener in de ouderenzorg. Informele zorg is zorg en ondersteuning die wordt gegeven door mensen die dat niet vanuit hun beroep doen, zoals familie, mantelzorgers en vrijwilligers.
Voorlichtingsfilms 'In gesprek over leven en dood' (bijsluiter)
Hulpmiddel
Bijsluiter met instructie over inzet van de voorlichtingsfilms 'In gesprek over leven en door' tijdens een consult of huisbezoek bij mensen met een migratieachtergrond. De bijsluiter is bedoeld voor huisartsen, praktijkondersteuners, specialisten ouderengeneeskunde en andere zorgverleners.
In gesprek met migranten over leven en dood (voorlichtingsfilm)
Hulpmiddel
Voorlichtingsfilms voor zorgverleners om het gesprek over palliatieve zorg aan te gaan in migrantengezinnen, met patiënten en bij voorlichtingsbijeenkomsten.
I-HARP in het ziekenhuis (folder)
Hulpmiddel
I-HARP is een hulpmiddel voor het inventariseren van palliatieve zorgbehoeften bij patiënten met gevorderd hartfalen. De folder bevat tips voor het implementeren van I-HARP in het ziekenhuis.
I-HARP Instructie (gesprekswijzer)
Hulpmiddel
I-HARP is een hulpmiddel voor het inventariseren van palliatieve zorgbehoeften bij patiënten met gevorderd hartfalen. Het helpt zorgverleners laagdrempelig bij het op tijd herkennen en richting geven aan de zorg.
Implementeren Zorgpad Stervensfase (stappenplan)
Hulpmiddel
Stappenplan met diverse hulpmiddelen voor projectleiders die ondersteunend zijn bij het implementeren van het Zorgpad Stervensfase in de eigen organisatie. Het Zorgpad Stervensfase helpt de kwaliteit in de stervensfase te optimaliseren.
Identificeren palliatieve fase met ICPC en SPICT (handreiking)
Hulpmiddel
Een hulpmiddel in de huisartsenpraktijk om met behulp van ICPC-codes patiënten te selecteren die op termijn palliatieve zorg nodig hebben. Met de SPICT worden patiënten geselecteerd die daar nu voor in aanmerking komen.
Hulpgids Digitalisering Zorgpad Stervensfase (handreiking)
Hulpmiddel
Hulpgids voor de projectgroep die zich bezig (gaat) houden met het implementeren van een digitale versie van het Zorgpad Stervensfase in het EPD. De hulpgids geeft ondersteuning bij het ontwikkelen van de digitale versie in het EPD en bij het schrijven van het implementatieplan, toegespitst op de eigen organisatie.
Oog voor Naasten! rouw (brochure)
Hulpmiddel
Informatie voor de naaste(n) na het overlijden van een familielid. Het gaat in op het rouwproces en biedt handvatten over hoe gaat het verder als het familielid is overleden. Het wordt door de zorgverlener overhandigd wanneer de situatie zich daartoe verleend.
Palliatieve zorg thuis voor (wijk)verpleegkundigen en verzorgenden (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking Palliatieve zorg thuis over eigen regie van de patiënt en zijn naasten, herkennen van de palliatieve fase, indicatiestelling, proactieve zorgplanning, afstemming en informatieoverdracht en de benodigde competenties daarvoor.
Bijeenkomsten markering en proactieve zorgplanning organiseren in de eerstelijn (handreiking)
Hulpmiddel
Deze handreiking biedt een overzicht van onderwerpen, hulpmiddelen en aanvullende materialen die ondersteunend kunnen zijn bij het organiseren van bijeenkomsten of bij gesprekken over markering en proactieve zorgplanning in de eerste lijn.
Digitaal platform voor mantelzorgers (website)
Hulpmiddel
Een digitaal platform voor mantelzorgers die zorgen voor iemand die ongeneeslijk ziek is. Het platform biedt tools om als mantelzorger balans in je leven te krijgen of te behouden.
In gesprek over levensvragen - geestelijke verzorging in Nederland (website)
Hulpmiddel
Informatie over geestelijk verzorging in Nederland voor zowel zorgverleners als mensen met levensvragen. Wanneer, waar en hoe kun je een beroep doen op geestelijke verzorging en in het bijzonder op een geestelijk verzorger.
Respijtzorg: een adempauze voor mantelzorgers (factsheet)
Hulpmiddel
De factsheet ‘Respijtzorg: een adempauze voor mantelzorgers’ gaat nader in op: Wat is respijtzorg? Welke vormen bestaan er, welke regelingen zijn er en hoe kan de mantelzorger er gebruik van maken.
Behandelwensenformulier kwetsbare oudere (formulier)
Hulpmiddel
Het behandelwensenformulier bevat vragen over de behandelwensen van de (kwetsbare) oudere. Het doel is het voeren van een gesprek over toekomstige zorg en het vastleggen van behandelwensen.
Besluitvorming doorbehandelen na een ernstige beroerte (website)
Hulpmiddel
Hulpmiddel voor artsen om op gestructureerde wijze te beslissen in overleg met de familie over de grenzen van doorbehandelen na een ernstige beroerte. Er wordt gebruik gemaakt van het model Keuze, Noodzaak en Comfort. Patiënten zijn na een beroerte vaak niet in staat mee te beslissen.
Begin een goed gesprek - Samen Beslissen (website en toolkit)
Hulpmiddel
De website van de campagne Samen Beslissen geeft zorgverleners informatie en tips om beter en vaker samen te beslissen met de patiënt over de beste zorg en waarom dit van belang is. Daarnaast staan er ervaringsverhalen van zorgverleners die het 'Samen Beslissen' hebben gerealiseerd.
Mantelzorgondersteuning (gespreksmodel)
Hulpmiddel
Gespreksmodel dat helpt om in gesprek te komen gaan mantelzorgers. Het geeft op eenvoudige en snelle wijze een indicatie van de objectieve en subjectieve belasting van de mantelzorger.
Een dierbare verliezen (folder)
Hulpmiddel
Folder waarin beschreven wordt welke gevoelens nabestaanden kunnen ervaren na het verlies van een dierbare en hoe zij in deze moeilijke tijd goed voor zichzelf kunnen zorgen. Er wordt ingegaan op het rouwproces.
Drie goede vragen die de patiënt kan stellen (website)
Hulpmiddel
Website met achtergrondinformatie en materialen over drie goede vragen die de patiënt kan stellen aan de arts over de keuzes in behandeling of onderzoeken.
Voorlichtingsbijeenkomst palliatieve zorg voor migrantenvoorlichters (draaiboek)
Hulpmiddel
Draaiboek voor migrantenvoorlichters bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van voorlichtingsbijeenkomsten over palliatieve zorg.
Doelen van behandeling bij uitgezaaide longkanker (infographic)
Hulpmiddel
Factsheet geeft informatie over behandeldoelen bij het starten van een medicamenteuze behandeling bij uitgezaaide longkanker. De factsheet biedt voor patiënten en naasten ondersteuning bij het nemen van een besluit.
Wat is een behandelbeperking? (animatie)
Hulpmiddel
Animatie met informatie over een behandelbeperking en de te nemen beslissingen bij het opstellen van een behandelbeperking. Zorgverleners kunnen patiënten en naasten attenderen op de animatie.
Besluitvorming in de palliatieve fase (toolbox)
Hulpmiddel
Methode voor besluitvorming in de palliatieve fase gericht op zorgverleners in de palliatieve zorg. De methode bestaat uit een toolbox en een set, bestaande uit een beslisschijf en 14 toepassingskaarten over veel voorkomende symptomen en situaties in de palliatieve fase.
Advance care planning voor wettelijk vertegenwoordigers, familie en begeleiding (handreiking)
Hulpmiddel
Handreiking om mensen met een verstandelijke beperking, hun wettelijk vertegenwoordigers, naasten en begeleiders te ondersteunen bij proactieve zorgplanning (advance care planning).
De Stervensfase (folder)
Hulpmiddel
Folder waarin beschreven wordt hoe een sterfbed kan verlopen. De informatie in de folder gaat in op mogelijke vragen die een patiënt of naaste heeft en moedigt aan tot het stellen van nieuwe vragen. Deze vragen kunnen worden voorgelegd aan de betrokken zorgverleners.
Mantelzorg en (over)belasting (toolkit)
Hulpmiddel
De 'Toolkit mantelzorg en (over)belasting' biedt de huisarts informatie en een concreet stappenplan met verschillende instrumenten voor de ondersteuning van mantelzorgers opdat zij goed voor hun naaste kunnen blijven zorgen en niet overbelast raken.
Mail de redactie
Mail de redactie met jouw evenement, jouw nieuws of een tool waar anderen (ook) baat bij kunnen hebben. 'Delen is vermenigvuldigen', zeggen ze wel eens. Maar ook suggesties of klachten over de vindbaarheid van informatie zijn zeer welkom. Met jouw inbreng kunnen we Palliaweb verbeteren.