Inleiding

Deze handreiking is ontstaan naar aanleiding van consultatie over het handelen bij een risico op een acute massale longbloeding bij patiënten in de palliatieve fase.

Het ontbreken van landelijke richtlijnen, geringe evidence en consensus maakt het moeilijk een antwoord te geven op de vraag hoe verantwoord gehandeld kan worden als dit risico aan de orde is.

De handreiking is tot stand gekomen op basis van literatuur en de mening van medisch en verpleegkundig consulenten van het Palliatie Team Midden Nederland, in samenwerking met een longarts, medisch ethicus en oncologieverpleegkundige.

De handreiking bevat overwegingen, aandachtspunten en adviezen voor zorgprofessionals, zoals verpleegkundigen, huisartsen en medisch specialisten. Dit document heeft betrekking op de periode vanaf het moment van vaststelling van het risico op een acute massale longbloeding tot en met de nazorg. Tevens wordt ingegaan op situaties waarbij er sprake is van een kleinere bloeding of een massale bloeding waarbij het overlijden niet snel intreedt. Daarbij is aandacht voor communicatie, medisch handelen en zorg voor zowel patiënt, naasten als zorgverleners.

De handreiking beperkt zich tot bloedingen van de long. De impact van het meemaken van een acute massale longbloeding op patiënt, naasten en betrokken zorgverleners is groot, vanwege het acute beloop met de dood tot gevolg, de hoeveelheid uitwendig bloedverlies en het optreden van benauwdheid of verstikking door een bloeding in de luchtwegen. Met name het laatste aspect onderscheidt zich van acute massale bloedingen die op andere plekken optreden, zoals een carotisbloeding, aortaruptuur of gastro-intestinale bloedingen.

De handreiking is geschreven door:

  • Anja Flipsen, gespecialiseerd verpleegkundige oncologie en palliatieve zorg, Careyn, consulent PTMN
  • Erik Olsman, ethicus LUMC / AMC, geestelijk verzorger hospice Bardo
  • Alexander de Graeff, internist-oncoloog UMCU, arts academisch hospice Demeter, consulent PTMN
  • Ben Berkvens, oncologieverpleegkundige, Careyn
  • Renee van Snippenburg, longarts, Diakonessenhuis, Utrecht/Zeist

Contact: a.flipsen@careyn.nl

Vernieuwde weergave Pallialine
Zoals u ziet heeft Pallialine een nieuw uiterlijk gekregen. Aan de inhoud van de richtlijnen is niets gewijzigd.