Verschil palliatieve zorg thuis en in het ziekenhuis volgens verpleegkundigen
Publicatie

Verschil palliatieve zorg thuis en in het ziekenhuis volgens verpleegkundigen

  • Datum publicatie 14 december 2021
  • Auteur Ellis Slotman
Contactpersoon
Natasja Raijmakers IKNL (Integraal Kankercentrum Nederland)
Laatst geactualiseerd: 14 december 2021

Introductie

Over het algemeen hebben mensen de voorkeur om thuis te blijven tot aan het overlijden. Het uitgangspunt van het Nederlandse zorgbeleid is dan ook dat palliatieve zorg een integraal onderdeel is van de generalistische zorg, verzorgd door verpleegkundigen in de thuiszorg en huisartsen. In de praktijk blijkt echter dat een aanzienlijk deel van de patiënten met een palliatieve zorgvraag toch in het ziekenhuis overlijdt.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat nabestaanden van deze patiënten minder tevreden zijn over de kwaliteit van de geleverde palliatieve zorg dan nabestaanden van patiënten die thuis zijn overleden. In dit onderzoek is gekeken in welke mate de inhoud en kwaliteit van palliatieve zorg verschilt tussen de thuiszorg en het ziekenhuis vanuit het perspectief van verpleegkundigen. 

Methodiek

Een online vragenlijst onderzoek is uitgevoerd onder verpleegkundigen werkzaam in de thuiszorg en het ziekenhuis. De vragenlijst bevatte vragen over de:

  • geleverde palliatieve zorg
  • de kwaliteit van deze zorg
  • de eigen waargenomen competentie in het leveren van palliatieve zorg

De kwaliteit van de geleverde palliatieve zorg werd gemeten aan de hand van de verschillende aspecten van palliatieve zorg, beschreven in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. De eigen waargenomen competentie in het leveren van palliatieve zorg werd eerst over het algemeen gemeten en daarna apart voor de vier domeinen van palliatieve zorg: fysiek, psychisch, sociaal en spiritueel. 

Resultaten

De meeste verpleegkundigen gaven aan palliatieve zorg te leveren op het fysieke en psychische domein. Procentueel leveren thuiszorg verpleegkundigen deze zorg vaker dan verpleegkundigen in het ziekenhuis. Maar ongeveer de helft van de verpleegkundigen gaf aan ook palliatieve zorg op het sociale en spirituele domein te verlenen. 

Over het algemeen beoordeelden de verpleegkundigen de geleverde palliatieve zorg als heel goed tot uitstekend. Deze beoordeling werd gegeven door 76% van de verpleegkundigen in de thuiszorg ten opzichte van 59% van de verpleegkundigen in het ziekenhuis. 

94% van de thuiszorg verpleegkundigen gaf aan zich in hoge mate competent te voelen in het leveren van palliatieve zorg ten opzichte van 85% van de verpleegkundigen in het ziekenhuis. Competenties met betrekking tot het fysieke domein werden hoger beoordeeld dan competenties met betrekking tot de andere domeinen. 

Conclusie/aanbevelingen

Verpleegkundigen in de thuiszorg leveren vaker palliatieve zorg op het fysieke en psychische domein dan verpleegkundigen in ziekenhuizen, zijn positiever over de kwaliteit van de geleverde zorg en voelen zich in hogere mate competent om deze zorg te leveren. Verbeteringen op het gebied van palliatieve zorg zijn mogelijk, voornamelijk voor palliatieve zorg in het ziekenhuis. 

Relevantie voor praktijk (werkveld)

  • Besteed aandacht aan opleiding en training van verpleegkundigen met betrekking tot alle vier domeinen van palliatieve zorg 
  • Investeer in betere samenwerking en communicatie tussen verpleegkundigen en artsen 
  • Zorg voor genoeg tijd voor verpleegkundigen om kwalitatief goede palliatieve zorg te kunnen leveren

Naar de publicatie

Joren, C.Y., et al. (2021). Home care nurses more positive about the palliative care that is provided and their own competence than hospital nurses: a nationwide survey. BMC Palliat Care 20(170)

Deskundigheid

Op basis van wensen en doelen van patiënten in de palliatieve fase zijn in het Kwaliteitskader Palliatieve Zorg Nederland acht essenties geformuleerd. Door invulling te geven aan deze essenties wordt optimaal aandacht geschonken aan de belangrijkste waarden, wensen en behoeften van patiënten.

Dit onderzoek ligt in lijn met de essentie Deskundigheid. Om passende ondersteuning bij klachten op fysiek, psychologisch, sociaal en spiritueel gebied te kunnen geven, is deskundigheid rond symptoombestrijding op deze vier domeinen vereist.

Je vindt de acht essenties hier.

Contactpersoon
Natasja Raijmakers IKNL (Integraal Kankercentrum Nederland)
Laatst geactualiseerd: 14 december 2021
Niet gevonden wat je zocht?
Mail de redactie
Mail de redactie met jouw evenement, jouw nieuws of een tool waar anderen (ook) baat bij kunnen hebben. 'Delen is vermenigvuldigen', zeggen ze wel eens. Maar ook suggesties of klachten over de vindbaarheid van informatie zijn zeer welkom. Met jouw inbreng kunnen we Palliaweb verbeteren.