Even stilstaan als alles verandert: het werk van geestelijk verzorger Ramona

De ziekenhuisafspraken volgen elkaar op. Onderzoeken, gesprekken, uitslagen. Tot het moment waarop je hoort dat je niet meer beter wordt. En dan ben je thuis. Met ineens een heel andere vraag: en nu? Op zo’n moment kan geestelijk verzorger Ramona van den Hoed langskomen. Niet met een behandelplan of een lijst met dingen die geregeld moeten worden. Ze komt om te luisteren.

“Veel mensen zijn van de ene afspraak naar de andere gegaan. Iedereen vraagt hoe het gaat, maar vaak met een reden. Er moet iets geregeld of besloten worden. Ik heb de tijd om echt even stil te staan bij de vraag: wat is er met mij gebeurd en wat betekent dat voor mij?”

Even samen om de vraag heen lopen

Ramona werkt als geestelijk verzorger bij Stichting Questio, centrum voor levensvragen. Ze bezoekt mensen thuis die op een ‘levenskruispunt’ staan, zoals ze het zelf noemt. Bijvoorbeeld mensen die ongeneeslijk ziek zijn, hun naasten of mensen die iemand hebben verloren. "Een geestelijke verzorger geeft ruimte om levensvragen stellen en beantwoorden en helpt om je leven te waarderen en betekenis te geven". 

Ze luistert, stelt vragen en helpt gedachten te ordenen. “Ik probeer te vertragen. Soms moet er een keuze worden gemaakt en dan helpt het om daar samen eens rustig omheen te lopen. Wat speelt er precies? Waar zit de angst? Wat vind je belangrijk?”

Die gesprekken kunnen gaan over de dood, maar net zo goed over het leven. Heb ik het goed gedaan? Waar vind ik houvast? Hoe neem ik afscheid? En wat wil ik nog zeggen of doen?

“Ik vind het mooi dat ik de tijd kan nemen en een stukje met iemand mag meelopen.”

“Kun je ook met mijn partner praten?”

Ramona begeleidt op dit moment twee mensen die weten dat hun levenseinde dichterbij komt. Beiden stelden haar dezelfde vraag: kun je ook eens met mijn partner praten? “Dat vind ik veelzeggend. Degene die ziek is, kan op een ander punt in het proces zitten dan de partner. Misschien heeft iemand zelf al meer rust gevonden, terwijl de ander nog nauwelijks kan bevatten wat er gebeurt.” Want rouw begint vaak al vóór een overlijden. Ook een partner neemt stap voor stap afscheid van het leven zoals dat samen was. Daarover praten kan helpen.

“Het zijn heel intieme gesprekken. Mensen zitten in een kwetsbare situatie en laten mij daarin toe. Soms hoor ik terug: het lukt me bij jou om alles te vertellen. Dat vind ik bijzonder.”

Wat Ramona zelf meebrengt

Zingeving is voor Ramona geen onderwerp dat alleen bij haar werk hoort. Haar geloofsovertuiging is een persoonlijke drijfveer. En het vak trok haar al vroeg. Tijdens een stage op haar 21e zei een geestelijk verzorger tegen haar dat dit beroep goed bij haar zou passen. Misschien, voegde diegene eraan toe, met iets meer levenservaring. Ramona grapte toen: later als ik groot ben, word ik geestelijk verzorger. Na verschillende functies in zorg en welzijn en jaren als cliëntondersteuner koos ze alsnog voor het vak. 

De levenservaring die ze in de tussentijd opdeed, neemt ze mee naar haar gesprekken. Maar haar eigen antwoorden laat ze thuis. “Het gaat om wat voor die ander betekenis heeft.”

Rust brengen

Het werk brengt Ramona dicht bij mensen op kwetsbare momenten. Dat maakt het soms pittig.. “Het is geen makkelijk beroep. Zelfzorg is essentieel.” Daarom zijn er intervisie en collega’s met wie ze moeilijke situaties kan bespreken. Tegelijkertijd geeft het werk haar veel. Vooral wanneer ze merkt dat iemand na een gesprek meer rust ervaart.

“Als iemand zich veilig genoeg voelt om alles met mij te delen, denk ik: dan heb ik echt iets kunnen betekenen.”

 

De gesprekken hebben ook haar eigen blik veranderd. “Het relativeert. Dingen waar we ons in het dagelijks leven druk om maken, komen soms in een ander perspectief te staan.”

Maak ruimte voor de vraag achter de vraag

Dat is ook wat Ramona zorgprofessionals en naasten wil meegeven: vergeet de zingevingsvragen niet. Die aandacht draagt bij aan betere zorg én aan de relatie met de cliënt. Als er ruimte is voor wat iemand bezighoudt en belangrijk vindt, ontstaat er meer begrip, vertrouwen en rust. Zeker in de palliatieve fase. Vraag niet alleen: Hoe gaat het? Maar geef iemand ook de tijd om het echte antwoord te vinden. Wat houdt je bezig? Waar ben je bang voor? Wat geeft je houvast? Wat is nu belangrijk voor je? Je hoeft die vragen niet op te lossen. Soms helpt het al om ze te stellen en daarna te blijven zitten.

Meer weten over zingeving? Kijk op stichtingquestio.nl