5 vragen aan... Karin van Dam, voorzitter WensAmbulance Oost-Nederland
Binnen de Netwerken Palliatieve Zorg Twente houden ontzettend veel mensen zich bezig met palliatieve zorg. Wie zijn dat precies en hoe kijken zij naar het thema Leven tot het laatst? Vandaag - in het kader van de Week van de Palliatieve Zorg 2026 - stellen we 5 vragen aan Karin van Dam, voorzitter van WensAmbulance Oost-Nederland.
1. Wat betekent het thema ‘Leven tot het laatst’ voor WensAmbulance Oost-Nederland?
“Voor ons betekent ‘Leven tot het laatst’ dat het belangrijk blijft om tijd te maken voor wat waardevol is, in iedere fase van het leven. Om niet alleen te kijken naar wat niet meer kan, maar juist ook naar wat nog wél mogelijk is en waar iemand naar verlangt. Dat kan een bijzondere bestemming zijn, maar net zo goed een familiebezoek, samen aanwezig zijn bij een belangrijke gebeurtenis of teruggaan naar een plek waaraan veel herinneringen verbonden zijn. Wanneer gewoon reizen niet meer lukt en iemand afhankelijk is van liggend vervoer, proberen wij ervoor te zorgen dat zo’n waardevol moment toch beleefd kan worden.”
2. Jullie vervullen wensen van mensen die afhankelijk zijn van liggend vervoer. Welke impact heeft zo’n wensvervulling op de patiënt en zijn of haar naasten?
“Tijdens een wens staat iemand even niet alleen in het teken van ziekte, zorg of behandeling. Er is weer ruimte om samen ergens naartoe te gaan, iets te beleven en herinneringen te maken. Die impact zien we ook bij de naasten. Zij hoeven voor even niet alles zelf te organiseren of zich voortdurend zorgen te maken over het vervoer en de medische begeleiding. Daardoor kunnen zij vooral partner, kind, ouder, familielid of vriend zijn. Zo brachten we bijvoorbeeld een vader die niet meer gewoon kon reizen naar de bruiloft van zijn dochter. Voor hem was het belangrijk om daarbij aanwezig te zijn, maar voor zijn dochter en de rest van de familie betekende het minstens zoveel. Zo’n dag wordt een gezamenlijke herinnering die blijft.”
3. Wat maakt dat een wens vervullen zo waardevol kan zijn in de palliatieve fase?
“In de palliatieve fase gaat veel aandacht begrijpelijkerwijs uit naar zorg, klachten en alles wat geregeld moet worden. Een wens brengt daar iets anders naast: een moment om naar uit te kijken en de mogelijkheid om zelf aan te geven wat nog belangrijk is. Het waardevolle zit vaak niet alleen in de bestemming. Het zit ook in de voorbereiding, het samen onderweg zijn en de gesprekken die daardoor ontstaan. Een wens kan ruimte geven voor plezier, rust, herkenning, samenzijn of afscheid. Iedere wens is daarin anders.”
4. Wat zien jullie terug bij zorgverleners en vrijwilligers als een wens werkelijkheid wordt?
“Bij onze vrijwilligers zien we vooral hoeveel voldoening het geeft om iets mogelijk te maken wat zonder aangepast vervoer en begeleiding niet meer zou lukken. Zij zorgen ervoor dat de wensvrager veilig en comfortabel kan reizen, maar proberen daarbij ook zoveel mogelijk ruimte te laten voor het gewone en menselijke van de dag. Zorgverleners kennen hun patiënt of cliënt vaak goed en spelen regelmatig een belangrijke rol bij het herkennen en bespreekbaar maken van een wens. Wanneer zo’n wens vervolgens doorgaat, merken we dat dit ook hen veel doet. Het laat zien dat palliatieve zorg niet alleen gaat over behandelen en verzorgen, maar ook over wat voor iemand betekenisvol is.”
5. Welke boodschap zouden jullie mee willen geven aan mensen die leven met een ongeneeslijke aandoening en hun naasten?
“Blijf praten over wat belangrijk voor je is en wat je nog graag zou willen. Ook wanneer iets door ziekte of beperkte mobiliteit niet meer haalbaar lijkt, zijn er soms zoveel meer mogelijkheden dan je denkt. Een wens hoeft niet bijzonder of spectaculair te zijn. Het gaat erom dat het voor jou van betekenis is. Bespreek het met je naasten of met een zorgverlener. En wanneer je vragen hebt, mag je altijd contact met ons opnemen. We denken graag mee over wat medisch en praktisch mogelijk is.”
Voor meer informatie: WensAmbulance Oost-Nederland