5 vragen aan... Anita de Boer-Tijhof, RST Zorgverleners

Binnen de Netwerken Palliatieve Zorg Twente houden ontzettend veel mensen zich bezig met palliatieve zorg. Wie zijn dat precies en hoe kijken zij naar 'Leven tot het laatst'? Vandaag 5 vragen aan Anita de Boer-Tijhof, aandachtsgebiedhouder Palliatieve Zorg bij RST Zorgverleners.* 

* Per januari 2027 gaat RST Zorgverleners samen met Cedrah verder onder de naam Ardèns.

1. Ook dit jaar is het thema van de Week van de Palliatieve Zorg weer ‘Leven tot het laatst’. Hoe kijken jullie daarnaar bij RST Zorgverleners?

‘Het thema ‘Leven tot het laatst’ sluit heel goed aan bij onze visie op palliatieve zorg. Voor ons draait die zorg niet alleen om de laatste levensfase, maar vooral om kwaliteit van leven. We willen bijdragen aan wat voor iemand nog wél belangrijk is en zo leven toevoegen aan de dagen. Daarbij hebben we niet alleen oog voor de cliënt, maar ook voor de naasten. Juist in deze fase beginnen gevoelens van verlies en afscheid vaak al een rol te spelen. Als reformatorische zorgorganisatie geeft ook ons geloof hierin richting. Wij geloven dat zowel het leven als het sterven in Gods hand ligt. Juist daarom vinden we het belangrijk om mensen in deze kwetsbare periode met aandacht, betrokkenheid en passende zorg te begeleiden.’

2. Voor wie is de palliatieve zorg die jullie verlenen bedoeld?

‘Onze palliatieve zorg is bedoeld voor mensen met een ongeneeslijke ziekte of toenemende kwetsbaarheid, wanneer duidelijk wordt dat genezing niet meer mogelijk is. Daarbij wachten we niet tot de allerlaatste levensfase. Juist in een vroeg stadium gaan we al in gesprek met cliënten en hun naasten over wensen, zorgen en verwachtingen voor de toekomst. Die proactieve zorg vinden we erg belangrijk en daarvoor zetten we ook gespecialiseerde palliatieve zorg verpleegkundigen in. Daarnaast is het goed om te benadrukken dat we er zijn voor iedereen die onze zorg nodig heeft, niet alleen voor mensen uit onze eigen achterban.’

3. Veel mensen denken dat palliatieve zorg en terminale zorg hetzelfde zijn. Hoe gaan jullie daarmee om? Maken jullie zelf een duidelijk onderscheid?

‘Ja, daar lopen we regelmatig tegenaan. Zodra het woord palliatief valt, denken veel mensen direct aan de laatste levensdagen. In werkelijkheid begint palliatieve zorg vaak veel eerder. Juist in een vroeg stadium kijken we samen met cliënten en naasten naar wat belangrijk is en welke wensen er zijn voor de toekomst. Daarom leggen we altijd goed uit wat palliatieve zorg inhoudt. We merken dat de spanning vaak afneemt zodra mensen begrijpen dat het niet gaat om opgeven, maar om passende ondersteuning in een periode waarin kwaliteit van leven centraal staat.’

4. Waarom vinden we het eigenlijk zo moeilijk om over de dood te praten, denk je? En hoe helpen jullie dat te doorbreken?

‘Praten over ziekte, afscheid en sterven raakt mensen in hun kwetsbaarheid. Veel mensen weten niet goed hoe ze het gesprek moeten beginnen of stellen het liever uit. Dat is heel begrijpelijk. Tegelijkertijd merken we dat het vaak rust geeft als er wél ruimte ontstaat om erover te praten. Daarom proberen wij het onderwerp op een natuurlijke en laagdrempelige manier bespreekbaar te maken. Soms is één open vraag al genoeg om een bijzonder gesprek op gang te brengen. Onze palliatieve zorg verpleegkundigen en aandachtsvelders hebben veel ervaring met deze gesprekken en helpen cliënten en naasten om woorden te geven aan wat hen bezighoudt.’

5. Wat is het meest ontroerende of meest indrukwekkende moment dat je ooit hebt meegemaakt in de palliatieve zorg?

‘Eén specifiek moment noemen vind ik lastig, omdat er zoveel bijzondere ontmoetingen zijn. Wat mij telkens weer raakt, is wanneer iemand aanvankelijk opziet tegen een gesprek over de toekomst of het levenseinde, maar achteraf aangeeft hoe waardevol het was. Als een cliënt dan zegt: “Wat fijn dat je er was. Wanneer kom je weer?”, dan bevestigt dat voor mij hoe belangrijk aandacht en een luisterend oor kunnen zijn. Juist in die kwetsbare fase van het leven maken zulke gesprekken vaak een groot verschil.’

Lees ook:

• 5 vragen aan... Jacky de Wolff (Twentse Apothekers Organisatie - UA)
• 5 vragen aan... Rick Kamperman (Zorgcentrum De Posten)
• 5 vragen aan... Kristel Haarman (ZGT)
• 5 vragen aan... Karin van Dam (WensAmbulance Oost-Nederland)
• 5 vragen aan... Iris Martens (Roessingh, Centrum voor Revalidatie)