Laatste levensfase

De terminale fase is de periode waarin duidelijk wordt dat het einde dichterbij komt. Deze fase kan een paar weken of een paar maanden duren. Dit verschilt per persoon en het verloop van je gezondheid en situatie. 

Terminale zorg

Sterven betekent het leven loslaten. Achterlaten van dat wat je lief is. Iedereen begrijpt dat dit moeilijk is. Praten met mensen die vertrouwd zijn geeft steun. Naast professionals zijn er ook vrijwilligers beschikbaar. Zij ondersteunen jou en je naasten met vragen, activiteiten, mantelzorg taken of zorgen voor tijdelijke ontlasting door bijvoorbeeld praktische hulp en aandacht. Ook gesprekken met bijv. een geestelijk verzorger kan in deze fase prettig zijn. 

De zorgprofessional zoals je huisarts of wijkverpleeglkundige bespreekt wat voor jou en/of naaste belangrijk is bij de afronding van het leven. Ook kunnen zij informatie en advies geven over het mogelijke verloop van deze laatste maanden van het leven, het sterven en de periode daarna.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Wat houdt kwaliteit van sterven voor jou in?
• Wat zou voor jou een gewenste plaats van zorg en sterven zijn?
• Welke wensen en behoeften op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel gebied heb je?
• Hoe ziet voor jou goed afscheid nemen eruit en welke rituelen horen daarbij?
• Heb je specifieke wensen en behoeften?
• Hoe zien dierbaren hun betrokkenheid?
• Is er behoefte aan ondersteuning van naasten in bijv. praktische zaken vlak voor, tijdens en na het overlijden?

De stervensfase

De stervensfase omvat de laatste dagen van het leven. In de stervensfase vinden lichamelijke en geestelijke veranderingen plaats die wijzen op het naderende sterven. Niet alle veranderingen zien we bij iedere stervende. Ook de volgorde waarin ze verschijnen verschilt.

Markeren stervensfase

Aanwijzingen voor het markeren van de stervensfase zijn:

• Je hebt een verminderde behoefte aan eten en drinken;
• Je ademhaling wordt onregelmatig;
• Je trekt je terug uit het leven, steeds meer tijd breng je slapend door;
• Je komt (bijna) niet meer uit bed;
• Je vertelt nog dingen die je kwijt wilt nu het nog kan.

Ieder sterfbed heeft een eigen tempo waar ruimte voor nodig is. Soms lijkt de geest klaar, maar is het lichaam nog niet zo ver. Soms is het andersom.