Handreiking Huisartsenzorg voor patiënten in de palliatieve fase

Het NHG heeft samen met de Landelijke Huisartsen Vereniging en de PalHAG een nieuwe handreiking vastgesteld voor huisartsenzorg aan patiënten in de palliatieve fase. De handreiking biedt een toekomstgericht kader en beschrijft de randvoorwaarden die nodig zijn om palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk ook de komende jaren kwalitatief goed en duurzaam te blijven leveren.

Veel mensen hebben de voorkeur om thuis te overlijden. De huisarts is bij uitstek de arts die al vanaf een vroeg stadium een grote rol speelt in het palliatieve traject en de patiënt en naasten tot het einde begeleidt. Palliatieve zorg is maatwerk. Tijdig markeren van de palliatieve fase is een van de speerpunten van PaTz en van belang om het gesprek over waarden, wensen en behoeften met patiënt en naasten te bespreken. De Richtlijn Proactieve Zorgplanning is daarbij leidraad.

Vier domeinen van palliatieve zorg en deskundigheidsbevordering
Vragen in de palliatieve fase kunnen worden ingedeeld in vier domeinen: fysiek, psychisch, sociaal en zingeving. Symptomen uit één domein kunnen worden beïnvloed door factoren uit de andere domeinen. Deelname aan een PaTz groep helpt bij het vergroten van deskundigheid, gericht op de vier domeinen van palliatieve zorg. Als een huisarts het lijden van een patiënt onvoldoende kan verlichten, is het mogelijk advies te krijgen van een kaderhuisarts, de casus te bespreken tijdens een PaTz bijeenkomst, of te overleggen met een lokaal, regionaal of landelijk palliatief consultatieteam.

Transmurale en interdisciplinaire samenwerking
Palliatieve zorg is doorgaans transmuraal en interdisciplinair. Hierbij zijn verschillende zorg- en hulpverleners, en vrijwilligers betrokken, zoals het huisartsenteam, apothekers, medisch specialisten, thuiszorgverleners en hulpverleners uit het sociale domein. Palliatieve zorg thuis wordt regelmatig georganiseerd binnen netwerken met korte communicatielijnen. Een dergelijke samenwerking is lokaal mogelijk via een PaTz groep.  Dit is een bewezen effectieve werkwijze waarbij huisartsen, (wijk)verpleegkundigen en andere zorgverleners onder begeleiding van een consulent palliatieve zorg, palliatieve casuïstiek en thema’s bespreken.  PaTz is van meerwaarde in alle fases van de palliatieve zorg.

Randvoorwaarden voor duurzame palliatieve zorg
Kwalitatief goede palliatieve zorg is alleen mogelijk als de randvoorwaarden worden ingevuld. Dan gaat het om voldoende personeel, goede samenwerking, passende financiering, voldoende kennis en expertise. Cruciaal voor effectieve samenwerking is (digitale) informatieoverdracht. De knelpunten zitten hierbij zowel in de wijze waarop informatie wordt gedeeld als de uniformiteit van de inhoud. Naast landelijke samenwerking kunnen structurele samenwerkingsafspraken op lokaal niveau (bijvoorbeeld via PaTz-groepen) en regionaal niveau informatieoverdracht bevorderen; zo mogelijk gefaciliteerd door de RHO/HDS.

Meer informatie
De handreiking Huisartsenzorg voor patiënten in de palliatieve fase is te lezen via deze link.