annuleren

Digitale congrestas Amsterdam Symposium Palliatieve Zorg 2026

Op 12 februari 2026 vond het veertiende Amsterdam Symposium Palliatieve Zorg plaats. Het thema was 'het gebruik van kunstvormen in de palliatieve zorg om communicatie en uitkomsten van zorg te verbeteren'. Het was een inspirerende dag! De sfeer was goed en de presentaties waren erg interessant. Hieronder vindt u de presentaties en aanvullende informatie terug. Voel u vrij om deze te delen met collega's.

Er zijn foto's gemaakt tijdens de tweede helft van het symposium. Deze kunt u hier bekijken. 

Inhoud (klik op de titels om direct naar dat onderdeel te gaan):

  1. Presentaties bijeenkomst aandachtsvelders in de ochtend
  2. Een plekje voor de dood - Eva Bolt, Amsterdam UMC
  3. Kunst? Onze zorg! - Madelon van Riel, Ambulant Kunstteam Cordaan
  4. Edvard Munch, palliatieve zorg & de kunst van het leren - Christiaan Rhodius, Specialist Ouderengeneeskunde, Lovisenberg Omsorg AS (Olso, Noorwegen)
  5. De kracht van kunst in de zorg voor mensen met ongeneeslijke kanker: ‘contingentie’ als richtinggevend concept - Hanneke van Laarhoven, hoogleraar Translationele medische oncologie bij de Universiteit van Amsterdam en internist-oncoloog en afdelingshoofd Medische Oncologie bij Amsterdam UMC
  6. The arts and their untapped potential in palliative care: Outcomes, pitfalls and the need to reimagine interdisciplinarity - Giorgos Tsiris, Professor of Music Therapy at Queen Margaret University, and Director of Education, Research and Creative Arts at St Columba’s Hospice Care, Edinburgh
  7. Presentaties genomineerden Jaarprijs Palliatieve Zorg Onderzoek 2026
  8. Presentaties genomineerden Jaarprijs Palliatieve Zorg Impact 2026
  9. Wist u dat... er veel initiatieven zijn op het snijvlak van kunst en palliatieve zorg?
  10. Overige nuttige / interessante informatie en materialen

 

Presentaties bijeenkomst aandachtsvelders in de ochtend

Tijdens de bijeenkomst voor aandachtsvelders zijn drie presentaties gegeven:

  • David Brinkman - Ervaringen van 1 jaar Mobiel Pijnteam
  • Eefje Sizoo - Samen Beslissen als Zelf Beslissen Moeilijk Wordt: Hoe kan je het Patiëntperspectief Centraal Stellen?
  • Tessa Bergman - Informatiebijeenkomsten over de laatste levensfase

All presentaties staan gebundeld in dit document (volgt binnenkort).

Een plekje voor de dood - Eva Bolt, Amsterdam UMC

Terug naar de inhoudsopgave

Kunst? Onze zorg! - Madelon van Riel, Ambulant Kunstteam Cordaan

Terug naar de inhoudsopgave

Edvard Munch, palliatieve zorg & de kunst van het leren - Christiaan Rhodius, Specialist Ouderengeneeskunde, Lovisenberg Omsorg AS (Olso, Noorwegen)

Terug naar de inhoudsopgave

De kracht van kunst in de zorg voor mensen met ongeneeslijke kanker: ‘contingentie’ als richtinggevend concept - Hanneke van Laarhoven, hoogleraar Translationele medische oncologie bij de Universiteit van Amsterdam en internist-oncoloog en afdelingshoofd Medische Oncologie bij Amsterdam UMC

  • presentatie
  • website van de onderzoekslijn
  • Artikel met uitleg van de basisgedachten (engelstalig)
  • Artikel Drawing cancer chronicles: A qualitative study to evaluate narrative meaning-making over time and in response to a meaning-centred care intervention
  • Artikel Narrative meaning-making at the crossroads between life and death: a qualitative study into contemplating literary texts with advanced cancer patients.
  • Proefschrift Yvonne Weeseman - Emerging Possibilities Co-creative art processes with advanced cancer patients: integrating experiences of contingency into the life narrative

Terug naar de inhoudsopgave

Presentatie van keynote spreker Giorgos Tsiris - The arts and their untapped potential in palliative care: Outcomes, pitfalls and the need to reimagine interdisciplinarity

  • presentatie
  • publicaties staan vermeld in de presentatie

Terug naar de inhoudsopgave

Presentaties Jaarprijs Palliatieve Zorg Onderzoek 2026

Van links naar rechts: Tessa Bergman, Hanneke van Laarhoven (die Yvonne Weeseman vertegenwoordigt) en Esmee van der Poort.

Winnaar:

Genomineerden:

Terug naar de inhoudsopgave

Presentaties Jaarprijs Palliatieve Zorg Impact 2026

Van links naar rechts: Lottie van Starkenburg, Ilse Raats, Ingrid van Zuilekom en Anouk Putker.

Winnaar:

Genomineerden:

  • Basisprofiel voor in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgverleners ingediend door Ingrid van Zuilekom (Saxion en Amsterdam UMC)
    • Link naar de website met het basisprofiel en de roadmovie
  • Toolbox voor participatie. Hoe patiënten, naasten nabestaanden en inwoners een stem te geven in de palliatieve zorg ingediend door Ilse Raats en Lottie van Starkenburg (Consortium Palliatieve Zorg Noord-Holland en Flevoland)

Terug naar de inhoudsopgave

WIST U DAT...

er op het gebied van kunst en palliatieve zorg veel wordt gedaan? Hier een greep uit de initiatieven in en rond Amsterdam.

Algemeen

  • Pal in de stad brengt thema's als dood, rouw en verlies op een open en laagdrempelige manier onder de aandacht bij inwoners van Amsterdam en Diemen. PAL in de Stad heeft een agenda met een overzicht van allerlei verschillende soorten activiteiten, zoals theater, bijeenkomsten en workshops over de thema’s dood, rouw en verlies. Je kunt PAL in de stad ook volgen op LinkedIn.
  • Kunst in het ziekenhuis. Amsterdam UMC is geen museum maar wel een plek waar men 24/7 onverwachts in aanraking kan komen met kunst. Amsterdam UMC heeft een grote hedendaagse kunstcollectie die de openbare ruimte verfraait maar ook dient als troost, inspiratie en voor zingeving. Kunstenaars kunnen als geen ander op een persoonlijk en emotioneel vlak verbinding maken met patiënten en medewerkers, studenten en onderzoekers. We presenteren onze kunstcollectie en literaire projecten in de openbare ruimten, ontwikkelen kunstprogramma’s voor het geneeskunde onderwijs en brengen kunstenaars en wetenschappers samen. De meest recente publicatie over de vraag ‘waarom kunst in het ziekenhuis?’ verscheen in 2024 bij uitgeverij Het Moet: Waarom kunst in het ziekenhuis | HetMoet Publishing

Inzet in zorg

  • Bedside Singers Amsterdam zingen voor mensen in de laatste levensfase: voor de ziel op reis. Ze zitten rond het bed en zingen zacht, rustig en met aandacht. Ze nodigen cliënten uit om te ontspannen en toe te laten wat er komt. Ze verwachten geen applaus want ze zien het zingen niet als voorstelling maar als bedding om in te ontspannen.
  • Het MeeMaak Atelier is een mobiele werkplaats waarin lichamelijke ervaringen — zoals ziekte, pijn, herstel of kwetsbaarheid — worden vertaald naar driedimensionale vormen in klei. Het atelier nodigt deelnemers uit om via materiaal en gesprek stil te staan bij hun eigen lichamelijke ervaring en hun relatie tot zorg. De gemaakte vorm wordt meegenomen naar het consult met de arts en fungeert daar als gespreksdrager, die nieuwe taal en afstemming mogelijk maakt. Samen met de artsen van de afdeling pijngeneeskunde van Amsterdam UMC werd in 2025 onderzocht of lichaamsbeleving een grotere rol kan spelen in het proces van iemand met chronische pijn. Kunstenaar Nieke Koek begeleidde deelnemers in het vertalen van pijn- of lichaamsbeleving naar een driedimensionaal object in klei. Het atelier staat momenteel in Leiden, maar komt waarschijnlijk wel terug naar Amsterdam UMC. Meer weten? Kijk hier.
  • Met het programma Kunst en zorg zet Cordaan diverse kunstvormen in zoals muziek, dans, theater, poëzie, literatuur, fotografie, erfgoed en beeldende kunst om de kwaliteit van leven van bewoners van Groot-Amsterdam te verbeteren. Onderdeel van het programma is het Ambulant Kunstteam Cordaan. Als je thuis zorg of ondersteuning ontvangt op bepaalde levensgebieden en ouder bent dan 55 jaar, kun je ervoor kiezen om deze zorg uit te breiden met een kunstenaar. Het Ambulant Kunstteam brengt kunst bij jou thuis.
  • Muzikanten van de organisatie Muziek aan Bed spelen een keer per maand live muziek op de dagbehandeling van de polikliniek in het VUmc voor patiënten oncologie en hematologie. Door onderzoekers van de afd. Medische Oncologie (project Live Music Care, onderzoekslijn CCO; zie onder) wordt onderzocht of de ervaring van live muziek op de dagbehandeling doorwerkt in het dagelijks leven van patiënten en mogelijk van invloed is op zelfzorg en betekenisgeving.

Evenementen, tentoonstellingen en voorstellingen

  • Op 14 februari 2026 is de publieke presentatie van Staging Cancer in Theater De Sloot Amsterdam. Staging Cancer is een project uitgevoerd door onderzoekers van de afdeling Medische Oncologie van Amsterdam UMC, i.s.m. professioneel theatermakers en muzikanten. Het verkent, onderzoekt en presenteert de verhalen van mensen die leven met gevorderde kanker door middel van kunst. Hier gaat u direct naar het aanmeldformulier.
  • Fototentoonstelling We moeten praten over proactieve zorgplanning is een initiatief van Detlef van der Velde, traumachirurg in het St. Antonius Ziekenhuis. De foto's zijn gemaakt door fotojournalist Raymond Rutting. De tentoonstelling was vanaf 7 mei 2025 een aantal weken te zien in het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Nieuwegein en daarna in de zes andere Santeon ziekenhuizen. Van 29 januari tot en met 23 februari 2026 te zien in het Martini ziekenhuis in Groningen. Tentoonstelling lenen? De tentoonstelling (inclusief concept berichtgeving) is vanaf eind mei 2026 kosteloos te leen voor 4-6 weken. De aanvrager betaalt alleen de koerierskosten voor het brengen en ophalen van de banners. De coördinatie ligt bij het programmabureau van Santeon. Meer informatie via communicatie@santeon.nl.
  • Op 20 maart 2026 is in CC Amstel (Cultureel Clubhuis in Amsterdam-Zuid) de première van de voorstelling ROMAN & ELIZA over digitaal rouwen en griefbots. Deze voorstelling gaat over de rol van nieuwe technologie in ons rouwproces.
  • Vanaf 20 maart t/m 8 april 2026 is het rondreizend kunstwerk BLIJF NABIJ te zien, namelijk op het Beursplein in Amsterdam. Tijdens deze drie weken wordt op verschillende manieren extra aandacht gevraagd voor palliatieve zorg. Daarna gaat het kunstwerk op reis en bezoekt het onder meer Utrecht, Hoogeveen, Maastricht, Arnhem, Haarlem en Apeldoorn. Het kunstwerk is gemaakt door kunstenaar Saskia Stolz (SAZZA) om palliatieve zorg onder de aandacht te brengen.
  • Organisatie Dood gaan we allemaal (Aldo Bruining en Alexander van der Meer) organiseert evenementen met belevenissen die aanzetten tot het nadenken over je eigen sterfelijkheid.
  • Amsterdam heeft een Telefoon van de Wind in beheer van Humanitas. Deze is te vinden in de prachtige Hoftuin, naast het Holocaust Namenmonument. Met behulp van deze telefoon kan je je verbinden met overleden dierbaren.
  • Op de Nieuwe Oosterbegraafplaats (Amsterdam-Oost) staat Museum Tot Zover, het enige Museum in Nederland dat gespecialiseerd is in dood, uitvaart en gedenken. In het museum vind je exposities en informatie over hoe je om kunt gaan met de dood.
  • In de NDSM-loods in Amsterdam-Noord heeft kunstenares Hetty van Bommel een interactieve installatie gemaakt die namen van mensen die we verloren hebben fluistert, De Fluiterwolk.
  • PAL in de Stad heeft fotoverhalenreeks De verborgen kracht van palliatieve zorg gemaakt met persoonlijke verhalen van professionals en vrijwilligers uit de palliatieve zorg. Je kunt deze in je eigen organisatie of afdeling tentoonstellen. Je kunt ook zelf deel uitmaken van deze fotoverhalenreeks. Meer informatie vind je hier.
  • Stichting Wie Mis Jij? zet zich in voor het meer zichtbaar en beter bespreekbaar maken van rouw en verlies. Door middel van verschillende projecten en initiatieven maakt de stichting inzichtelijk wat verlies betekent en wat helpend is en stimuleren ze het gesprek hierover. Om veerkracht te vergroten en eenzaamheid te verkleinen. Jaarlijks viert zij Allerzielen in het Vondelpark. In 2025 heeft Machteld van Barchjansen samengewerkt met studenten die op hun eigen manier verbeelding gaven over hoe zij in contact zouden willen blijven na verlies. Dit leidde tot de expositie ‘En jij dan?’ die laat zien hoe zij dat zelf zouden willen. Een indrukwekkende verzameling. De tentoonstelling is momenteel niet te bezoeken, maar op de website zijn nog de concepten te bekijken.
  • Het Humanistisch Verbond en Pakhuis de Zwijger organiseren een jaarlijks minifestival Avond van de dood, waarin onze sterfelijkheid in alle opzichten wordt verkend. Een onderwerp dat onlosmakelijk bij het leven hoort, maar toch zo vaak op de achtergrond of oppervlakte blijft. De editie van 2025 kon op 12 december door 350 mensen worden bezocht en was volledig uitverkocht.
  • Marike de Meij is naast huisarts en kaderarts palliatieve zorg, als fotograaf verbonden aan studio307amsterdam, een fotografiecollectief in Amsterdam. Onder leiding van fotograaf Milan Gies werkt ze aan een fotoserie: PORTRAIT OF LOSS. Dit is een fotografische weerspiegeling van een persoonlijke en professionele zoektocht naar verlies en tegenslag. In dit langlopende project volgt Marike mensen met haar camera. Wil je hier onderdeel van zijn? Je kan dan contact opnemen met Marike: info@marikedemeij.com.

Wetenschap en Kunst en Zorg

  • Onderzoekslijn Contingentie, Cultuur & Oncologie (CCO), afdeling Medische Oncologie (Amsterdam UMC). Projectleiders: prof. dr. Hanneke van Laarhoven, dr. Niels van Poecke. Binnen de onderzoekslijn CCO wordt onderzocht hoe mensen die leven met (ongeneeslijke) kanker betekenis geven aan hun ziekte en de behandeling daarvan. Centraal staat het concept contingentie: de ervaring dat iets zeer ingrijpends je overkomt in het leven, wat evengoed niet had hoeven gebeuren – waardoor mensen een breuk in hun levensverhaal ervaren en deze opnieuw moeten vormgeven. We onderzoeken enerzijds hoe mensen die leven met (ongeneeslijke) kanker zelf, in de context van hun dagelijks leven, betekenis geven aan hun ziekte-ervaringen en welke rol kunst en cultuur spelen in de reconstructie van het levensverhaal. Anderzijds ontwikkelen, onderzoeken en evalueren we ‘arts-based’ interventies die ondersteunde zorg beogen te bieden in de omgang met kanker als een ervaring van contingentie.
  • Bas Bloem (neuroloog) onderzoekt de rol van kunst bij de ziekte van Parkinson. Dit doet hij met mensen met Parkinson onder andere in het Rijksmuseum Amsterdam. Op 30 maart 2026 is de lezing Parkinson, kunst en een nieuwe gezondheidszorg in Nijmegen met Bas Bloem en Esther Vossen (Hoofd Kunstzaken bij het Radboudumc).
  • Tineke Abma (bijzonder hoogleraar Kunst en Zorg bij Erasmus School of Health Policy & Management) wil samen met zorgorganisatie Cordaan en Museum van de Geest onderzoek doen naar de rol van kunst op gezondheid stimuleren, versterken en ontsluiten. Er is toenemend bewijs dat kunst positieve effecten heeft op de gezondheid van mensen en daardoor een katalysator kan zijn voor de noodzakelijke transformatie in de gezondheidszorg. Op 12 juni 2026 is het symposium en de inaugurele rede The Art of Healing.

Overige informatie

In 2013 nam UMCNL samen met VWS het initiatief om acht Expertisecentra Palliatieve Zorg (EPZ-en) op te richten: 1 aan ieder UMC voor Palliatieve Zorg voor volwassenen en 1 gemeenschappelijk voor de kinder palliatieve zorg. Hiermee ontstond een versterking van de academische kerntaken patiëntenzorg, onderwijs, onderzoek en sociaal impact binnen ieder UMC. In 2025 vierden we het 12,5 jarig jubileum van de EPZ-en met een symposium. Hier leest u een verslag van dat symposium.

Alle EPZ-en hebben voor het symposium een poster gemaakt om inzichtelijk te maken wat ze doen en hoe ze naar de toekomst kijken. Bekijk hier de poster van EPZ Amsterdam UMC.

Terug naar de inhoudsopgave

 
 
Contact