Interview met Geertruid van der Werff

Kun je kort vertellen wie je bent en wat het Provinciaal Palliatief Team Groningen (PPTG doet)?

Mijn naam is Gertruud van der Werff. Ik ben verpleegkundig specialist in het palliatief team van het Martini Ziekenhuis en daarnaast lid van het PPTG.

Zorgverleners in de provincie kunnen bij ons terecht met vragen over palliatieve patiënten. We denken mee bij complexe situaties, geven advies en ondersteunen waar nodig. Het doel is altijd om samen goede, passende palliatieve zorg te bieden.

Vanaf de oprichting in 2013. In de palliatieve zorg werk ik zelf al sinds 2002. Het is een vakgebied dat zich sterk heeft ontwikkeld in de afgelopen jaren.

Als PPTG willen we blijvend aandacht vragen voor palliatieve zorg. We merkten dat scholingen en workshops wat terugliepen en vroegen ons af: hoe versterken we de aandacht?

Tijdens een brainstorm ontstond spontaan het idee voor een scheurkalender. Eerst dachten we dat het een grapje was, maar iedereen was meteen enthousiast. Een kalender hangt op een centrale plek en elke dag wordt er een blaadje afgescheurd. Zo ontstaat er dagelijks een moment van aandacht voor palliatieve zorg.

Palliatieve zorg is breed en soms complex. Veel zorgverleners vinden het lastig om te praten over verlies, sterven en dood. Met de scheurkalender willen we dat normaliseren en laten zien dat een gesprek soms begint met een eenvoudige vraag.

Daarnaast willen we kennis opfrissen. Met stellingen, kennisvragen en QR-codes prikkelen we: weet je dit? Wat zou jij doen? Zo vergroten we bewustwording én geven we handvatten.

Meer bewustwording. Dat zorgverleners zich afvragen: heb ik hier te maken met een palliatieve patiënt en wat betekent dat voor de doelen van zorg en behandeling?

Daarnaast hopen we dat professionals gebruikmaken van scholing en consultatie. Dat ze weten dat het PPTG laagdrempelig te benaderen is.

Een uitspraak die mij altijd raakt is van Cicely Saunders: ‘Leven toevoegen aan dagen, in plaats van dagen aan het leven.’ Daar zit voor mij alles in: niet alleen medische zorg, maar ook multidisciplinair samenwerken, aandacht voor naasten, grenzen stellen aan behandeling en het tijdig bespreken van wensen.

Voor dit interview kies ik een uitspraak die het nog directer zegt:
‘Tijdig praten over de dood is geen teken van opgeven, maar van betrokkenheid’ van Manon Boddaert.

Die zin vat voor mij de kern van palliatieve zorg samen. Het gesprek aangaan betekent niet dat je opgeeft, maar dat je naast iemand gaat staan.

Alleen al doordat hij er hangt. Er staat een vraag of stelling op en iemand zegt: ‘Hoe kijk jij hiernaar?’ Zo ontstaat het gesprek op een laagdrempelige, ongedwongen manier. Dat is precies de kracht.

Die is sterk. De bereidheid om mee te denken en mee te werken was groot. Ook de netwerken hebben een belangrijke rol gespeeld in ondersteuning en verspreiding. We zijn er nog niet, maar de basis in Groningen staat.

Wees je bewust of je een palliatieve patiënt voor je hebt, en in welke fase die zich bevindt.

Dat bepaalt namelijk de doelen van zorg en behandeling. Zet als het ware even een andere bril op. Als zorgverleners bij iedere patiënt die vraag bewust stellen, dan is mijn missie geslaagd.