Ontstaanswijze

De nachtelijke slaap bestaat uit twee verschillende soorten slaap: de non-REM-slaap en de REM-slaap, die gekenmerkt wordt door snelle oogbewegingen (REM = ‘rapid eye movements'). De periodes met REM-slaap worden gekenmerkt door spierontspanning, dromen en veranderingen in hartslag, bloeddruk en ademhaling als gevolg van een hoge hersenactiviteit. Deze hoge hersenactiviteit staat in scherpe tegenstelling tot de lage hersenactiviteit van de non-REM-slaap.

De slaap bestaat uit vier à vijf cycli van ongeveer anderhalf uur, waarbij in elke cyclus een aantal slaapstadia worden doorgemaakt:

  • stadium 1: overgangsstadium tussen waak en slaap (‘knikkebollen')
  • stadium 2: lichte slaap waaruit men gemakkelijk ontwaakt
  • stadium 3 en 4 (onderverdeeld op basis van elektrische activiteit van de hersenen) vormen de diepe slaap, waaruit ontwaken veel moeilijker is.

In het eerste deel van de nacht komt vooral diepe slaap voor, van belang voor het uitrusten (‘restoratieve slaap'), terwijl in de tweede helft van de nacht vooral lichte slaap voorkomt. Periodes met REM-slaap komen tijdens de hele nacht voor en wisselen cyclisch af met de non-REM slaap. In de eerste helft van de nacht duren REM-slaapfasen nog betrekkelijk kort, maar deze worden langer naarmate de nacht vordert. Ongeveer 20-25% van de slaap bestaat uit REM-slaap. Aan REM-slaap wordt vaak een cognitieve functie toebedacht, bijvoorbeeld in verband met een positieve rol bij het geheugen.

Bij chronische ziekten neemt de diepte van de slaap af en worden de periodes met REM-slaap korter. Ook komt het voor dat het normale dag-en-nachtritme verstoord is. Slechte slaap komt met name tot uiting in een verlengde periode tot het inslapen, in de afname van de duur van stadium 3 en 4 (waardoor men zich moe voelt bij het opstaan), in een afname van de REM-slaap en vooral in het aantal malen ontwaken tijdens de nacht. Het is bij uitstek de gefragmenteerde slaap die als slecht ervaren wordt. De tijd die doorgebracht wordt met piekeren en woelen in bed wordt als lang ervaren en vaak erg overschat. De fervente pogingen om weer te slapen werken veelal averechts, terwijl acceptatie van de wakkere periodes in de nacht en de berusting hierin het inslapen juist bevorderen.

Vernieuwde weergave Pallialine
Zoals u ziet heeft Pallialine een nieuw uiterlijk gekregen. Aan de inhoud van de richtlijnen is niets gewijzigd.